پایان نامه ارشد: بررسی حقوقی جرم اعتیاد به مواد مخدر و روانگردان -با توجه به قانون اصلاحی سال ۱۳۸۹

در بند ۳ ماده یک قانون اصلاحی ۱۳۸۹، حمل ونگهداری و اختفاء مواد مخدر و روان گردان جرم شناخته شده است. بنابراین در مادة ۴ این قانون به حمل، نگهداری و اختفاء  مواد مخدر و روان گردان دسته اول (بنگ، چرس، گراس و…) اشاره نموده که در ماده ۵ نیز مجازات آنها را معین کرده است :[۱]

اما درخصوص مواد مخدر و روان گردان دسته دوم (هروئین، مرفین، کوکائین و…) عنصر قانونی این جرایم در ماده ۸ همین قانون، مذکور است که سابقاً در رابطه با جرم وارد کردن مواد مخدر و روان گردان، به آن اشاره شد.

گذشته از آنچه که گفته شد، در قانون اصلاحی ۱۳۸۹ ارتکاب این اعمال دربارة بذر یا گرز خشخاش یا بذر کوکا و شاهدانه نیز جرم تلقی می­شود که در مادة ۳ برای آن مجازات تعیین شده است :

«هرکس بذر یا گرز خشخاش یا برگ کوکا و یا بذر شاهدانه را نگهداری، مخفی و یا حمل کند به یک میلیون تا ۳۰ میلیون ریال جریمه نقدی و یک تا ۷۰ ضربه شلاق محکوم خواهد شد. در مورد بذر شاهدانه قصد تولید مواد مخدر یا روان گردان صنعتی غیر دارویی از آنها باید احراز شود».

همچنین به موجب مادة ۴۰ الحاقی اصلاحی قانون مذکور حمل و نگهداری (بدون ذکر جرم اختفاء) مواد صنعتی و شیمیایی مذکور در این ماده، نیز طبق شرایطی جرم شناخته شده که قبلاً (جرم واردات)، متن کامل آن را ذکر نمودیم.

 

ه ـ جرایم خرید ‏، فروش ، عرضه و توزیع مواد مخدر و روان گردان

اینکه مواد مخدر مالیّت دارند یا خیر میان قضات اختلاف نظر وجود دارد.[۲] عده­ای معتقدند که مالیّت داشتن و منع خرید و فروش مواد مخدر دو بحث مجزاست و اگر ممنوعیت را برداریم مالیّت به قوت خود باقیست، زیرا برخی از مواد مخدر مانند تریاک و متادون منفعت عقلایی دارند و عده­ای دیگر هم معتقدند که مواد مخدر مالیّت ندارند چون برای خرید و فروش مواد مخدر حق تعقیب و حق اقدام وجود ندارد و دعاوی مربوط به مالیت اینگونه مواد طبق بند ۸ مادۀ ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی قابلیت استماع ندارد. البته کمیسیون جزایی معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضاییه نظر اول را پذیرفته و معتقد به مالیت داشتن مواد مخدر است.[۳]

سیاست جنایی قانون­گذاری در کشور ایران به سبب لطمات بسیاری که جامعه ما از خرید و فروش و عرضه و توزیع مواد مخدر، متحمل می­شود، همواره با شدّت و حدّت توأم بوده است، زیرا اینگونه اعمال ضمن آنکه به اقتصاد جامعه ضربه می­زند، پول­های نامشروعی را نیز روانة مجاری اقتصادی می­نماید، تا جایی که امروزه در نتیجه این گونه اقدامات، جرم جدیدی به نام «پولشویی» وارد حقوق جزا شده است.

 

۱ـ عنصر مادی جرایم  خرید، فروش، عرضه و توزیع مواد مخدر و روان گردان

ـ عنصر مادي جرم خرید

عنصر مادی مواد موضوع این قانون عبارت است، از فعل مادی مثبت یعنی به دست آوردن مواد در مقابل پرداخت وجه یا هر مال دیگر. ترک فعل در تحقق این جرم نقشی ندارد و برای محقق شدن خرید، انجام اعتباری آن کافی است و ضرورتی به قبض و اقباض جنس و عوض آن ندارد و نقد و نسیه بودن معامله در این امر بی تأثیر می­باشد.[۴] بزه خرید مواد عموماً مقدمة ارتکاب جرایم دیگری است.

 

ـ عنصر مادي جرم فروش

عنصر مادی فروش بر عکس عنصر مادی خرید است و عبارت است از فعل مثبت مادی یا اعتباری انتقال مواد مخدر یا روان گردان به دیگری در قبال دریافت وجه یا مالی دیگر.

ممکن است فروش به دادوستد انجام شود، در این صورت اگر قبل از انجام دادوستد و تحویل مواد به خریدار با عملیات مأموران، فروش انجام نشود، جرمِ در معرض فروش قرار دادن مواد محقق شده است، بنابراین مرتکب علاوه بر حمل و نگهداری مواد، آن را در معرض فروش گذاشته است و به یک مجازات محکوم می­شود.

فروش اعتباری مواد، انجام آن بدون داد و ستد است. این زمانی است که فروشنده و خریدار با انجام مذاکرة حضوری یا به وسیله تلفن، نمابر و امثال آن، در مورد فروش مواد توافق می­کنند، در این فرض تحقق جرم نیازمند داد و ستد مواد و عوض آن و قبض و اقباض نمی­باشد و اگر پس از مذاکره و توافق فروشنده و خریدار هنگام تحویل مواد، دستگیر شوند، در این فرض نمی­توان فروش مواد را جرم عقیم محسوب نموده و فروشنده و خریدار اعتباری را از اتهام خرید و فروش معاف دانست.[۵]

[۱]- «هرکس تریاک و دیگر مواد مذکور در ماده ۴ را خرید، نگهداری، مخفی یا حمل کند با رعایت تناسب و با توجه به مقدار مواد و تبصره ذیل همین ماده به مجازات­های زیر محکوم می­شود:

۱ـ تا ۵۰ گرم ،تا ۳ میلیون ریال جریمه نقدی و تا ۵۰ ضربه شلاق.

۲ـ بیش از ۵۰ گرم تا ۵۰۰ گرم، ۵ تا ۱۵ میلیون ریال جریمه نقدی و ۱۰ تا ۷۴ ضربه شلاق.

۳ـ بیش از ۵۰۰ گرم تا ۵ کیلو گرم، ۱۵ میلیون تا ۶۰ میلیون ریال جریمه نقدی و ۴۰ تا ۷۴ ضربه شلاق و ۲ تا ۵ سال حبس.

۴ـ بیش از ۵ کبلو گرم تا ۲۰ کیلو گرم، ۶۰ تا ۲۰۰ میلیون ریال جریمه نقدی و ۵۰ تا ۷۴ ضربه شلاق و ۵ تا ۱۰ سال حبس و در صورت تکرار برای بار دوم علاوه بر مجازات­های مذکور،به جای جریمه، مصادره اموال ناشی از همان جرم و برای بار سوم اعدام و مصادر اموال به استثناء هزینة تأمین زندگی متعارف برای خانواده محکوم.

۵ـ بیش از ۲۰ کیلوگرم تا ۱۰۰ کیلوگرم، علاو بر مجازات مقرر در بند ۴ به ازاء هر کیلوگرم دو میلیون ريال به مجازات جزای نقدی مرتکب اضافه می­گردد و در صورت تکرار اعدام و مصادره اموال ناشی از همان جرم.

۶ـ بیش از ۱۰۰ کیلوگرم، علاوه بر مجازات جریمۀ نقدی و شلاق مقرر در بندهای ۴ و ۵ حبس ابد و در صورت تکرار اعدام و مصادرۀ اموال ناشی از همان جرم.

تبصره ـ مرتکبان جرائم فوق چنانچه به صورت زنجیره­ای عمل کرده باشند و مواد برای مصرف داخل باشد مشمول مجازاتهای مادۀ ۴ خواهند بود. و چنانچه یکی از دو شرط موجود نباشد به مجازاتهای این ماده محکوم می­گردند.

 

[۲] ـ معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضاییه، مجموعه نشست­های قضایی، قانون مجازات اسلامی، ج دوم، انتشارات جاودانه، ص ۱۲۸۸٫

[۳]- ساکی، محمد رضا، منبع پیشین، ص ۱۲۷٫

[۴]- ذبحی، حسین، منبع پیشین، جلد دوم، ص ۲۶۵٫

-[۵] همان، ص ۲۶۶٫

خرید و دانلود فایل:

متن کامل پایان نامه با فرمت ورد (docx ):

بررسی حقوقی جرم اعتیاد با توجه به قانون اصلاحی قانون مبارزه با مواد مخدر سال 1389