بعد فعاليت‌هاي مورد علاقه كودكان -زبان آموزی

كودكان از طريق فعاليت ياد مي گيرند و آموخته هاي خود را به كار مي بندند. در برنامه ريزي چندبعدي، روش ها و چارچوب هاي يادگيري، در قالب بعد فعاليت ها پيش بيني شده اند، زيرا كودك از طريق فعاليت مي آموزد و همچنین توجه به آموزش كودك محور، ملاك انتخاب اين بعد بوده است. همه ي فعاليت هاي منتخب در اين بعد، ظرفيت پيوند با هدف هاي برنامه ريزي، موضوعات و مضامين ميان رشته اي، فنون و مهارت هاي ديگر را دارند (بازرگان، ۱۳۸۴). اين بعد، فعاليت هاي هنري و علمي را دربرمي گيرد كه به خوبي مي توان مضامين ميان رشته اي مانند زبان و مهارت برقراري ارتباط را در قالب آنها تمرين كرد و به بهانه ي پروژه هاي مورد علاقه كودك، پيشرفت او را در رشد مهارت های نامبرده مورد ارزيابي قرار داد. در بعد فعاليت ها، فعاليت هايي چون قصه گويي، گردش علمي، جست وجو، نمايش (بازي نقش، نمايش خلاق و تئاتر)، بازي (در فضاي باز و بسته، گروهي و فردي)، شعر و سرود، ترانه و موسيقي، كاردستي، نقاشي، گفت وگو، ارائه كار گروهي و برگزاري جشن مطرح شده اند. اين فعاليت ها در قالب چند رسانه ای (مكتوب و غيرمكتوب) همچون كارت فعاليت، كارت قصه گويي، عكس هاي مستند، نوار صوتي موسيقي و قصه گويي، كتاب هنر و علم و نگاره ها ارائه شده اند و همچنين به وجود آمدن قالب هاي تلفيقي از فعاليت ها، همچون بازي- نمايش، قصه- نمايش، قصه- كاردستي، قصه- بازي و زمينه هاي تلفيقي ديگر، از برون داد هاي برنامه ريزي چندبعدنگر است (بازرگان، ۱۳۸۴).

دانلود متن کامل از لینک زیر :

دانلود متن کامل پایان نامه ارشد :

پایان نامه اثر برنامه ریزی چندبعدی بر رشد زبان گفتاری کودکان دوره آمادگی ۶-۵ ساله شهر تهران

همانطور كه در راهبردهاي برنامه زبان آموزي اشاره شد مهم ترين شيوه ها و فنون تدريس در ۱۲ شيوه (شيوه رفتاري كامل، شيوه نمايشي، شيوه ايفاي نقش، شيوه بحث گروهي، شيوه حفظ و تكرار، شيوه پرسش و پاسخ، شيوه بازي هاي آموزشي، شيوه نمايش عروسكي، شيوه قصه گويي، شيوه كتابخواني و شيوه شعر و سرودخواني) خلاصه شده است كه به منظور تسهيل  در اجراي اين شيوه ها رسانه هاي آموزشي از قبيل: رسانه انساني، رسانه هاي مكتوب، رسانه هاي شنيداري- ديداري و وسايل كمك آموزشي براي آن پيش بيني شده است. در اينجا راهبردهاي مذكور و رسانه هاي موردنظر را در بعد فعاليت هاي مورد علاقه كودك براساس مدل برنامه ريزي چندبعدي بررسي كرده و در ادامه نحوه ي تاثيرگذاري تركيبي از فعاليت ها و رسانه ها براساس اين مدل كه موجب رشد زبان گفتاري كودكان و تقويت مهارت برقراري ارتباط در آنها مي شود را بيان مي كنيم.

 

قصه، قصه گويي و قصه خواني

يكي از فعاليت هاي منتخب در بعد فعاليت ها، قصه خواني و قصه گويي است. قصه و داستان پيونددهنده ي هنر و علم هستند. قصه، آنجا كه به رنگ تخيل درمي آيد هنر، و هنر آنجا كه به واقعيت نزديك مي شود، علم است. قصه به عنوان بابي از باب هاي برنامه ريزي چندبعدي در نظر گرفته شده است زيرا دنياي قصه، دنياي راز و رمز و هيجان است. قصه با هر بار گفتن يا خواندن، دوباره نو مي شود. در ذهن هر مخاطب و راوي، دوباره جان مي گيرد و رمزي ديگر از رمزهاي آن گشوده مي شود. پس ضروري است دريچه ا ي از تمدن از راه قصه به روي كودكان گشوده شود كه رسانه اي براي برقراري ارتباط با دنياي آنان است (بازرگان، ۱۳۸۴).

از قصه گويي به دو صورت مي توان در تقويت مهارت هاي زباني و ارتباطي كودكان استفاده كرد:

الف) مربي نقش قصه گو را ايفا كند كه در اين حالت مهارت زباني گوش­دادن در كودكان تقويت مي شود.

ب) كودكان نقش قصه گو را ايفا كنند كه در اين حالت مهارت صحبت­كردن کودکان تقويت مي شود و مربي با دعوت ديگران به خوب گوش دادن، مهارت هاي شفاهي آنها را ارتقا مي دهد (زندي، ۱۳۸۶).

«ماندلر[۱] و جانسون[۲] معتقدند كه گوش دادن به قصه، كودكان را در پرورش مهارت هاي زير ياري مي دهد: توالي وقايع، شناخت روابط علت و معلول و درك آغاز و پايان داستان. همه ي اين مهارت ها در واقع براي تقويت مهارت خواندن (و خوب گوش دادن) اهميت دارند. كاملا مشهود است كودكاني كه در فعاليت هاي قصه گويي شركت مي كنند نسبت به ديگران از نظر درك مطالب خواندني و ذخيره واژگاني در سطح بالاتري قرار دارند» (به نقل از زندي، ۱۳۸۶، ص ۶۹).

قصه ها در برنامه ريزي چندبعدي در قالب كارت هاي قصه گويي، نوار قصه گويي و نگاره هاي قصه گويي و تك جلدي هاي كودكانه، تحت عنوان قصه هاي خواندني- شنيدني ارائه شده اند. یک دسته از قصه ها، قصه هايي كه قابليت پرده خواني داشته و به صورت نگاره مصور شده اند و دسته ی دیگر قصه هاي نگاشته شده ای براساس برنامه ريزي چندبعدي هستند که به صورت تك جلدي هاي كودكانه، تحت عنوان قصه هاي شنيدني- قصه هاي خواندني عرضه شده اند. مربي مي تواند پس از گفتن قصه با تلفيق اين شيوه با شيوه ايفاي نقش، از كودكان بخواهد قصه گفته شده را به صورت نمايش اجرا كنند. با اين شيوه «نگهداشت ذهني مطالب» در كودكان تقويت خواهد شد. همچنين كودكان علاوه بر شركت در فعاليت گوش دادن (شنيدن قصه از زبان مربي)، به فعاليت گفتن نيز خواهند پرداخت) (بازرگان، ۱۳۸۴).

 

نمايش

يكي از زبان هاي كودكان براي بيان درون خويش و برقراري ارتباط با دنياي بيرون نمايش است. ساده ترين نمايش ها از دوره كودكي وانمود بازي و شكل مرسوم آن «خاله بازي» است كه پذيرش نقشي از زندگي واقعي بازي هاي كودكانه با اين نقش است. در برنامه ريزي چندبعدي، نمايش در ساده ترين شكل آن (بازي نقش) تا فرمي از تئاتر با متن هاي ساده (نمايشنامه) به كار گرفته شده است (بازرگان، ۱۳۸۴).

در واقع بازي نمايشي يكي از فرصت هاي موثر يادگيري مهارت هاي زباني به شمار مي آيد. در بازي نمايشي دختران خردسال در قالب خاله بازي و پسرها در قالب پليس بازی و فروشندگي به ايفاي نقش مي پردازند. بازي هاي مربوط به نقش هاي اجتماعي، توانايي بياني خوبي را طلب مي كند و كودكان را براي استفاده كارآمد از زبان تحريك مي كند. همچنين با معرفي اشيا جديد در محل بازي نمايشي رشد زبان شفاهی تقویت می شود. بنابراين با معرفي هوشمندانه ي اشياي جديد در صحنه بازي نمايشي، مي توان شناخت كودكان از واژگان جديد را تقويت كرد (زندي، ۱۳۸۶).

 

بازي

بازي براي كودك كشف، تجربه، اختراع و نوآوري و سازگاري با محيط و عوامل موجود در آن است. تدارك محيط غني براي بازي كودك، همه ي آن چيزي است كه موردنظر برنامه ريزي چندبعدي است. فعالیتی به نام بازی در بحث نظري برنامه ريزي چندبعدي وجود دارد و با آن كاملا منطبق است. بازی فعاليتي خودانگيخته، لبريز از شوق و كنجكاوي و پويايي كه محور آن كودك و خلاقيت اوست. كودك از پيشبرد آن لذت مي برد، از طريق آن بسياري از مهارت ها را تمرين مي كند و به نگرش ها و اطلاعاتي دست مي يابد (بازرگان، ۱۳۸۴).

استفاده از بازي هايي كه به ارتباط زباني و در نتيجه يادگيري مهارت هاي زباني و ارتباطي منجر شود در امر زبان آموزي بسيار مفيد هستند. بازي هاي مختلفي مانند بازي «تكرار در سكوت» به منظور تقويت مهارت هاي شنيداري كودك و همچنين بازي پيدا كردن نام داستان، بازي صحبت كردن درگوشي و بازي گسترش جمله همگي بازي هايي هستند كه در برنامه ريزي چندبعدي مورد توجه قرار گرفته اند و در قالب كارت هاي فعاليت يا مراكز يادگيري، فرصت هاي زبان آموزي و تقويت مهارت هاي زباني و ارتباطي را براي کودکان فراهم مي كنند.

[۱] – Mandaler

[۲] – Jonson