شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر هوشمندی کسب و کار جهت موفقیت فرآیند تجاری سازی فناوری

توجه به فاکتورهای اقتصادی(هزینه و منفعت) :

فاکتورهای اقتصادی یکی از عوامل مهم در تجاری سازی موفق هستند. یک فناوری با هزینه بالا و منافع محدود شانس ضعیفی برای پذیرش در بازار دارد. فناوری جدیدی که در مقایسه با فناوری های موجود هزینه کمتری داشته باشد و یا در صورت برابری هزینه، عملکرد بهتر یا سریع تری داشته باشد، پتانسیل بالاتری برای تجاری شدن دارد(بندریان۴۴:۱۳۸۸).

از دیگر مسائل زیر ساختی ، کمبود منابع مالی و عدم وجود مکانیزم مناسب برای ارائه تکنولوژی در کشور جهت جذب حمایت عمومی می باشد. به طور کلی رسیدن به یک دانش فنی و فناوری به معنی تضمین بازار نیست. ورود تکنولوژی به بازار نیازمند جذب حمایت های عمومی می باشد، ولی در ایران مکانیزم مناسبی جهت نمایش و ارائه تکنولوژی وجود ندارد. از طرفی منابع مالی موجود در کشور نیز تضمین کننده هیچ نوع فناوری نمی باشد(طباطبائیان و دیگران،۵۷:۱۳۸۶).

۲- ۲- ۷-۷ رقبا و رقابت پذیری :

پورتر(۱۹۹۰) معتقد است که مزیت رقابتی ارزش های قابل ارائه شرکت برای مشتریان است به نحوی که این هزینه ها از هزینه مشتریان بالاتر باشد. عدم وجود فناوری رقیب یکی از عوامل مهم در پیشرفت فناوری است. وقتی فناوری تنها فناوری موجود برای ارضای نیازهای خاص باشد به طور حتم با موفقیت تجاری همراه است. عدم وجود رقیب نشان دهنده اولین در بازار است. تحقیقات نشان دهنده آن است که همواره اولین وارد شونده ۶۶% بازار را به دست خواهد گرفت.

۲- ۲- ۷-۸  بینش های مردمی :

به طور کلی عوامل رشد و موفقیت تجاری سازی را در سه لایه ی بینش ها، سیاست ها و زیرساخت ها(عوامل فنی و بازار) و خدمات می توان تقسیم بندی کرد. در بسیاری از موارد ، بینش های مردم مسیر تجاری سازی فناوری را تنگ و باریک کرده و موانع و چالش های متعددی را پیش روی تولید ثروت به وجود آورده است. تجربه نشان داده است که تغییر سیاست های علم و فناوری در کشورهای مختلف، یک جهش ناگهانی را در توسعه فناوری آن کشورها به دنبال داشته است. سیاستگذاری می تواند در تغییر سریع تر بینش ها گره گشا باشد(میرغفوری و دیگران،۶۵:۱۳۹۰).

 

۲-۲- ۷-۹  قوانین تسریع کننده نیروهای دولتی :

وقتی یک اجبار قانونی به کارگیری یک فناوری را تعریف کند،آن فناوری به راحتی تجاری می شود          (بندریان۱۳۸۸،۱۸). دولت ها با فراهم کردن زیرساختهایی همچون نهادهای قانونی و عمومی، فرآیند نوآوری و تجاری سازی را تشویق  می کنند. نظام قانونی مالکیت فکری، نهادهای استاندارد سازی، نهادهای حمایت کننده مالی، لغو قوانین مالیاتی در جهت حمایت مالی، زیرساخت های تحقیقاتی نمونه هایی از مداخلات دولت ها در فرآیند تجاری سازی هستند. دولت ها می توانند با استفاده از تحقیقات زندگی بهتری برای انسان ها تدارک ببینند و مشکلات آنها را برطرف نمایند(جاهد و آراسته،۵۰:۱۳۹۲).

سیاست ها و جهت گیری های دولت در ارتباط با پژوهش و فناوری و تشویق و ترغیب مخترعان و کارآفرینان و همچنین ایجاد معاونت علمی و فناوری دولت و یا صندوق حمایت از پژوهشگران جزء عوامل تسهیل کننده دولت می باشند.

۲-۲-۷-۱۰  برنامه ها و قوانین کلان :

آئین نامه ها و قوانین و مقررات کلان کشوری و برنامه های توسعه و عمل به آنها یکی از عوامل تسریع کننده امر تجاری سازی است. به یکی از این قوانین کلان می توان به چشم انداز۱۴۰۴ کشور ایران اشاره نمود. برنامه چشم انداز جمهوری اسلامی ایران در افق۱۴۰۴، ایران را کشوری توسعه یافته با جایگاه اول اقتصادی، علمی و فناوری در منطقه با هیبت اسلامی و انقلابی و الهام بخش جهان اسلام و دارای تعامل سازنده و موثر در روابط بین الملل توصیف می کند(جاهد و آراسته،۵۱:۱۳۹۲).

همچنین فصل دوم قانون اساسی جمهوری اسلامی مبنی بر استفاده از علوم و فنون و تجارب پیشرفته بشری و تلاش در پیشبرد آنها اشاره دارد. این موارد در قوانین و برنامه های خردتر مانند ماده های ۴۳،۴۵،۴۶ و ۱۱۶ برنامه چهارم و مواد۱۶،۱۷،۱۸ برنامه پنجم توسعه و برنامه توسعه وزارتخانه ها نیز نمایان است. همچنان می توان به تصویب قانون حمایت از شرکت ها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری و اختراعات در سال ۸۹ به ویژه ماده ۹ این قانون اشاره کرد(جاهد و آراسته،۵۲:۱۳۹۲).

۲-۲- ۷-۱۱  توسعه و گسترش شرکت های دانش بنیان :

توسعه شرکت های دانش بنیان بهترین گزینه برای بکارگیری نتایج تحقیقات و نوآوری ها و اختراعات هستند. ایجاد و تقویت چنین شرکت هایی به تدریج به شکل گیری صنعت بومی کشور کمک خواهد کرد. کمک به ایجاد و گسترش چنین شرکت هایی به ویژه در زمینه Hi-tech و فناوری های نوین که فاصله ها کمتر است بنیان های شرکت های دانش بنیان را در کشور در آینده مستحکم خواهد کرد(اللهیاری فرد و عباسی،۵۰:۱۳۹۰).

 

۲-۲-۷-۱۲ همکاری دانشگاه و صنعت :

همکاری های تحقیقاتی دانشگاه و صنعت وسیله ای اثرگذار برای بهبود انتقال فناوری و تجاری سازی تحقیقات به شمار می رود. تحقیقات مشترک بین شرکت های بازرگانی مختلف و دانشگاه ها مبنای استفاده بهتر از ظرفیت های تحقیقاتی موجود از طریق منابع مشترک، سرعت بخشیدن به انتقال فناوری بین دانشگاه و صنعت و ایجاد هم افزایی بالاتر است. همکاری مشترک دانشگاه و صنعت در مورد پروژه های خاص موجب تقویت انتقال فناوری بین آنها می شود(هاشم نیا و دیگران،۱۳۸۸).

۲- ۲-۷-۱۳  چشم انداز بلند مدت :

چشم اندازی که فروش محصولات در بازارهای جهانی یا کشورهای هم جوار را پیش بینی می کند باعث موفقیت بیشتر سازمان ها می گردد. کوپر در تحقیقات خود اشاره کرده است که، سهم بازار کالاهای داخلی که صرفاً برای بازارهای داخلی طراحی می شوند پایین است و عیوب فراوانی دارد. چنین کالاهایی بازار قابل توجهی ندارند در عوض کالاهایی که برای بازاهای جهانی تهیه می شوند چه در بازار داخلی و چه بازار خارجی به سودآوری زیادی نائل می شوند. ۱۷% کالاهای شرکت ها با هدف ورود به بازار بین الملل تولید می شوند و این نگرش در مدیران شرکت ها با موفقیت تجاری سازی محصولات جدیدارتباط دارد.

آینده نگری فرآیندی است که به کمک تلاش های نظام مند به دوره هایی طولانی تر از آینده علم، فناوری، اقتصاد، محیط زیست و جامعه نگاه می کند و در این مسیر به دنبال مشخص کردن فناوری های عام نوظهور و تعیین کردن آن دسته از بخش های زیربنایی تحقیقات راهبردی است که احتمال ثمردهی و سوددهی اقتصادی و اجتماعی بیشتری دارند.

۲-۲-۷-۱۴  تاثیر مستقیم بر سلامت انسان یا راحتی زندگی :

اگر یک فناوری جدید به طور مستقیم بر سلامت انسان تاثیر داشته باشد احتمال زیادی وجود دارد که آن فناوری به طور موفق تجاری گردد. معمولاً هرگاه مشکلی کشف می شود که بر سلامتی انسان تاثیر داشته باشد، محرکی قوی برای توسعه سریع و تجاری شدن فناوری توانمند در برطرف کردن آن مشکل می باشد.

۲- ۲-۷-۱۵  شناخت فرآیند تجاری سازی :

تصمیم گیری برای تجاری سازی فناوری اغلب بدون درک کاملی از فرآیند تجاری سازی و نیازمندی های آن توسط افراد یا سازمان ها اتخاذ می شود. بنابراین بررسی نظام مند روش های تجاری سازی و شناسایی این فرآیند به طور کامل راه حل مناسبی برای از بین بردن یکی از مشکلات تجاری سازی است. به این ترتیب می توان از سازمان ها و شرکت های موفقی که از این الگوها استفاده کرده اند الگوبرداری کرد و تجاری سازی را به صورت یک فرآیند شناخته شده ای که قبلاً مورد آزمون قرار گرفته است، به اجرا در آورد.