شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر هوشمندی کسب و کار جهت موفقیت فرآیند تجاری سازی فناوری

ساز و کارهای بهبود تجاری سازی:

بندريان (۱۳۹۲) در مقاله اي با عنوان ارتقاي ظرفيت انتقال و توانمندي تجاري سازي دستاورد هاي فناورانه سازمان پژوهش و فناوري از طريق ايجاد مراكز توسعه كسب و كار فناورانه به بيان خلق فرصت هاي كسب وكار جديد از طريق تحقيقات سازمان پژوهش و فناوري و رويكرد اين سازمان به توسعه فناوري و نقش اين سازمان در تشكيل كسب و كارهاي جديد مي پردازد.

جاهد و دیگران(۱۲:۱۳۹۱) در پژوهش خود به این نتیجه رسیده اند که، تعیین عوامل فردی موثر در تجاری سازی نتایج پژوهش، تبیین روابط بین عوامل مزبور، تعیین میزان تجربه تجاری سازی و تاثیر آن بر عوامل مزبور، بررسی تاثیر عوامل جمعیت شناختی از عوامل موفقیت تجاری سازی به شمار می روند.

بندریان(۴۲:۱۳۸۸) در پژوهش خود به این نتیجه رسیده است که، تجاری سازی موفق نیازمند تقاضای کافی، برتری بالقوه فناوری برای پاسخگویی به آن تقاضا و یک سازمان یا فرد کارآفرین با منابع و توانمندی های مدیریتی و بازاریابی مناسب برای تحویل محصول نهایی به بازار می باشد.

رادفر و دیگران(۳۶:۱۳۸۸) در پژوهش خود به این نتیجه رسیده اند که: ساز و کارهای بهبود و عوامل موفقیت تجاری سازی نیز فرآیندی پیچیده و متاثر از عوامل متعدد زیرساختی، فناوری، کسب و کار، اجتماعی، سیاسی و تاریخی، علمی، حقوقی، مالی و اقتصادی است. فاکتورهای موثر بر تجاری سازی عبارتند از: انگیزه حقوقی و مالی برای مخترعان، موسسان و کارمندان، در دسترس بودن مهارت های علمی با کیفیت بالا و مهارت های کسب و کار، اعطای سرمایه مطابق با نیازهای شرکت های جدید در هر مرحله از رشد، توانایی پیش بینی درازمدت منظم به عنوان پایه ای برای تصمیمات مطمئن سرمایه گذاری.

ریمر و دیگران(۲۰۰۷) در پژوهش خود به این نتیجه رسیده اند که، سرمایه مالی، تسهیلات فیزیکی نیروی کار ماهر از عوامل مهم در امر تجاری سازی می باشد.

كوپر(۱۹۹۸) تحقيقات گسترده اي در خصوص تجاري سازي فناوري انجام داد. او در مطالعات خود به شناسايي عوامل كليدي موفقيت در فرآيند تجاري سازي محصولات جديد پرداخت و به اين نتيجه رسيد كه ادبيات جامع توسعه و تجاري سازي محصول در صنايع بطور مستقيم براي فرآيند تجاري سازي موفق فناوري از مراكز تحقيقاتي به بازار كاربرد دارد. در نهايت نه عامل كليدي را كه در فرآيند تجاري سازي محصولات جديد مؤثر هستند ، ارائه كرد. اين فاكتورها به همراه ضريب همبستگي آنها با تجاري سازي به شرح ذيل مي باشند:

  • محصول منحصر به فرد ، برتر ، متمايز و با ارزش(۵۳۴/۰)؛
  • تمركز خاص بر قسمتي از بازار(۴۴۴/۰)؛
  • وجود تعريف مشخص و شفاف از محصول نهايي(۳۹۳/۰)؛
  • عملكرد خوب محصول نهايي در ارضاء نياز(۳۶۹/۰)؛
  • استفاده از تيم هاي چند وظيفه اي با رهبران كارگرا(۳۲۸/۰)؛
  • استفاده كردن از خاصيت اهرمي شايستگي موجود(۳۱۶/۰)؛
  • اندازه بازار و جذابيت رشد آن(۲۸۶/۰)؛
  • شايستگي فناورانه و كيفيت اجرا(۲۶۵/۰)؛

كوپر بر اساس بررسي مطالعات قبلي ساير عوامل كليدي موفقيت تجاري سازي را اينگونه خلاصه كرد:

پشتيباني مديريت ارشد، منابع كافي ، تمركز بر بازار فراگير ، بارگذاري مؤثر، فرآيند توسعه كنترل شده با نقاط تصميم گيري معين در خصوص ادامه يا عدم ادامه و رساندن به بازار با سرعت و در زمان مناسب.

در نهايت او عوامل كليدي موفقيت را به سه گروه ذيل طبقه بندي كرد:

  • ويژگي ها و مشخصات جذابيت بازار؛
  • ارزش محصول (آنطوري كه بوسيله بازار تعريف شده است.)؛
  • مشخصات شركت تجاري كننده فناوري .

با توجه به پژوهش های انجام شده می توان گفت: تجاری سازی موفق نیازمند تقاضای کافی، برتری بالقوه فناوری برای پاسخگویی به تقاضا و یک سازمان یا فرد کارآفرین با منابع و توانمندی های مدیریتی و بازاریابی مناسب برای تحویل محصول نهایی به بازار می باشد.

سایر عوامل کلیدی تجاری سازی محصول که با توجه به پژوهش های انجام شده، می توان به آنها اشاره کرد به شرح زیر است:

۲-۲-۷-۱  ارزش و ویژگی های محصول:

پژوهش ها نشان می دهد که اگر فناوری تولید شده دارای ویژگی های خاص از نوآوری، منحصر به فرد بودن، متمایز بودن، با ارزش بودن، انعطاف پذیری باشد، احتمال تجاری سازی بالاتری خواهد داشت. محصول باید نسبت به روش یا محصولات قبلی یا جاری برتری نسبی داشته باشد. برتری نسبی با کاهش هزینه ها، افزایش سوددهی، افزایش راحتی و رفاه،کاهش زمان ، ارتباط دارد و بر حسب آنها بیان می شود.

۲-۲-۷-۲ سادگی و عدم پیچیدگی محصول:

این مقوله(عدم پیچیدگی ) از نظر درک و استفاده محصول و سادگی کاربرد ، مدنظر است. فناوری جدیدی که به کارگیری آن بسیار پیچیده باشد احتمال اندکی برای تجاری شدن دارد چون نیازمند آموزش استفاده کننده است و این هزینه، پذیرش فناوری را کاهش می دهد.

حتی هزینه عملیات نگهداری و تعمیرات می تواند یک فناوری را به عقب براند. وجود تعریف مشخص و شفاف از محصول نهایی و ارائه اطلاعات تفصیلی در مورد محصول مانند مشخصات، موارد کاربرد، میزان مصرف، قیمت، خدمات پس از فروش موجب سادگی محصول می شود.

۲- ۲-۷-۳ نام تجاری(Brand):

نام تجاری، یک نام، اصطلاح، علامت، نشان یا طرح یا ترکیبی از این هاست که برای شناسایی و متمایز کردن کالاها و خدمات از کالا یا خدمات رقبا به کار می رود. نام تجاری برای انتقال تصویر مدنظر از سازمان و تاثیرگذاری مناسب بر بازار ارائه می شود.

از موارد مهمی که هر شرکتی جهت تجاری سازی محصولات خود به آن نیاز دارد، داشتن یک نام تجاری معتبر می باشد زیرا یک نام تجاری منحصر به فرد تاثیر قابل توجهی بر بازار می گذارد و دید مثبتی در مصرف کننده ایجاد خواهد کرد و این موضوع یک امتیاز عمده برای هر شرکت تجاری محسوب می شود (طباطبائیان و دیگران،۵۳:۱۳۸۶).

۲- ۲-۷-۴  نیروی اقتصادی و تعامل با بازار :

از مهمترین بخش های تجاری سازی شناسایی دقیق بازار و هدفگذاری برای دسترسی به بازار هدف است. تمرکز خاص بر قسمتی از بازار و تطبیق مزایای فناوری با نیازهای بازار، توجه به اندازه بازار و جذابیت بازار و وجود تقاضای کافی بازار و پیش بینی دقیق بازار عامل مهمی در پیشرفت و گسترش فناوری است. به فراخور ماهیت و ویژگی های محصول بازارهای مختلفی وجود دارند. شناسایی ویژگی های برتر یک بازار در مقایسه با بازارهای مشابه از مهمترین استراتژی های هر سازمان به حساب می آید.

برای ارائه محصولات جدید به بازار، شرکتها علاوه بر امکان سنجی فنی، بازاریابی، اقتصادی و مالی و تحلیل سوددهی باید به نوع بازار برای ارائه محصولات به بازار هدف توجه داشته باشند. با ارزیابی کامل از وضعیت رقابتی در بازار، قدرت چانه زنی مشتریان، میزان تهدید از سوی کالاهای جایگزین و موانع موجود برای تازه واردان، می تواند به صورت کامل و مشخص وضعیت بازار یک محصول جدید را تحلیل نمود(موسایی و دیگران،۱۳:۱۳۸۷).

۲- ۲-۷-۵ مشتریان و مشتری مداری :

مشتریان در هر سازمانی نقش مهمی در افزایش توان تجاری سازی دارند. شناسایی مشتریان بالفعل و بالقوه، توجیه مشتریان، عملکرد خوب محصول نهایی در ارضای نیاز، میزان سازگاری با ارزش های قابل قبول نیازهای مشتری می تواند عامل مهمی در گسترش فناوری باشد. این امر می تواند به وسیله لحاظ کردن سلیقه مشتری در طراحی و بازاریابی و همچنین شناسایی محصول قبل از تولید انبوه به وسیله مشتری ، همچنین تامین نمودن رضایت مشتری و پاسخگو بودن به آنها محقق گردد. برای توجیه مشتریان به تبادل اطلاعات وچانه زنی وجلب توجه واعتماد نیازمندیم که شامل برگزاری جلسات مذاکره و ارائه اطلاعات تفصیلی فناوری جدید با شرکتهایی که موافقت اولیه خود را اعلام نموده اند و در خصوص اطلاعاتی از قبیل مشخصات نمونه تجاری، مواردکاربرد، میزان مصرف، قیمت فناوری، صحبت می شود (بندریان۴۲:۱۳۸۸).