پایان نامه با کلید واژگان مدیران مدارس، منابع مالی، محیط آموزشی، روابط انسانی

برنامه آموزشی وتدریس : مهمترین وظیفه مدیران آموزشی هدایت جریان آموزش ویادگیری به ویژه تسهیل جریان رشد وپرورش دانش آموزان است، مدیران مدارس اگر برنامه هایشان را باروشن بینی اجرا نمایند وهدفهای خود را بصورت قابل فهم وعملی طرح نمایند می توانند بازده آموزشی مدارس را بهبود بخشند لذا تعریف دقیق هدفهای کلی نظام آموزشی بصورت معنی دار ، تقسیم هدفهای کلی به هدفهای فرعی ، تبديل هدفها به هدفهای عملی در کلاس به کمک معلمان ، بالا بردن روحیه کارکنان و… می تواند تغییرات چشمگیری را در بازده کارمعلمان و دانش آموزان ایجاد کند علاوه براین مدیر آموزشی می بایست با ارزشیابی مستمر  تدریس وفعالیتهای آموزشی مدرسه میزان اثر بخشی وکارایی معلمان ومیزان   تحقق هدفهای آموزشی را مشخص ودر زمانهای معینی از تغییر وتجدید نظر در برنامه آموزشی مدرسه استفاده کند .
یکی دیگر از وظایف مدیران آموزشی توجه به امور دانش آموزان است مدیر مدرسه هم وظیفه ارائه خدمات اداری و سرپرستی امور دانش آموزان را بعهده دارد وهم وظیفه شناسایی توانایی ها ، علایق ونیازها وپرورش آنها را عهده دار می باشد .
امور کارکنان : مدیران آموزشی با بهره گیری از شایستگی های فردی و تخصصی   معلمان وراهنمایان تعلیماتی   می توانند به پیشرفت فعالیتهای آموزشی وبررسی وافزایش بازده مدارس کمک کنند .
یکی دیگر از وظایف مدیران برقراری ارتباط موثر میان مدرسه واجتماع است هدف از ایجاد این رابطه ، ایجاد اعتماد متقابل ازطریق اطلاع رسانی به مردم درباره ی وضعیت کار مدارس است تا بدین وسیله حمایت آنان را برای حل وفصل مشکلات گوناگون مدارس جلب نمایند ،مردم   باکسب آگاهی بیشتر از اهمیت آموزش وپرورش به مشارکت در سرنوشت آموزشی وتربیتی فرزندان خود تشویق می شوند مدرسه هم متقابلا” از نظرات ونیازهای مردم واجتماع مطلع می شود لذا تشکیل انجمن های اولیا ومربیان ، تشکیل   شوراهای آموزشی محلی ، برقراری ارتباط با موسسات فرهنگی دینی ، اجتماعی و… ازاهمیت   بسزایی برخوردار است .
یکی دیگر از وظایف   مدیران آموزشی تهیه وتدارک امکانات   ، تسهیلات وتجهیزات   ویژه است دراین زمینه می توان به ساختمان وتاسیسات   مدرسه ، زمین بازی و ورزش ، آزمایشگاه ، کتابخانه و وسایل وابزار کمک آموزشی ، میز ونیمکت ،وسایل آموزشی ، بهداشتی وورزشی ، تعمیر ونگهداری ساختمان و تاسیسات حرارتی وتهویه وتامین امکانات آب ، برق ، گاز ، تلفن و…. اشاره کرد .
امور مالی واداری : ارائه خدمات آموزشی وفعالیتهای مدرسه منوط   به اداره موثر امور وتامین منابع مالی وبودجه است بنابراین اداره موثر امور گوناگون مدرسه ، ثبت نام ، تقسیم کار باتوجه به شرح وظایف کارکنان   ابلاغ آیین نامه ها ، بخشنامه ها ودستورالعمل ها ، نظارت بردفاتر ومدارک مدرسه ونگهداری از آنها ، تامین منابع مالی مدرسه چه از طریق دولتی یا مردمی نیز از وظایف مدیران به شمار می رود ( علاقه بند ، ۱۳۷۴).
با بررسی های صورت گرفته در متون مختلف در تکمیل و بیان دقیق امور اداری که یکی از وظایف خاص مدیران آموزشی است می توان به موارد زیر اشاره کرد :
۱-پیشنهاد به موقع سازمان آموزشی-پرورشی و اداری مدرسه حداقل یک ماه قبل از شروع کار رسمی به آموزش پرورش با توجه به ضوابط مصوب سازمانی
۲-همکاری و اشتراک مساعی با افراد و سازمانهای ذی صلاح محلی در فعالیتهای عمرانی ،اجتماعی و بهداشتی به منظور نیل به توسعه اجتماعی منطقه
۳-تدارک و تشویق افراد صالح ،لایق و توبیخ افراد خاطی طبق ضوابط
۴-حضور در مدرسه حداقل نیم ساعت قبل از کار مدرسه و اتخاذ تدابیر لازم به منظور مراقبت در جریان فعالیتهای رسمی و جنبی آموزشی پرورشی دانش آموزان در اوقات رسمی و خارج از آن
۵-دایر نگهداشتن مدرسه در مدت تعطیل تابستان بر اساس دستورالعملهای صادره از اداره آموزش و پرورش(بهرنگی،۱۳۷۸).
مهارت هاي سه گانه مديريت:
مهارت: عبارت است از توانايي تبديل دانش به كنش به طوري كه به يك عملكرد مطلوب منجر شود (علاقه بند،۱۳۸۵ ص۲۵).
۱- مهارت فني : يعني ،دانايي و توانايي در انجام دادن وظايف خاص كه لازمه آن ورزيدگي در كاربرد فنون و ابزار ويژه ،و شايستگي عملي در رفتار و فعاليت است . مهارتهاي فني از طريق تحصيل ،كارورزي و تجربه حاصل ميشوند.كه ميتوان به بالاترين درجه رسيد(علاقه بند،۱۳۸۵ص۲۵).
۲- مهارت انساني : يعني ، داشتن توانايي وقدرت تشخيص در زمينه ايجاد تفاهم و همكاري و انجام دادن كار بوسيله ديگران ،فعاليت مؤثر به عنوان عضو گروه ،درك انگيزه هاي افرادو تأثيرگذاري بررفتارآنان.مهارت انساني(كار كردن با مردم)در نقطه مقابل مهارت فني (كار كردن با اشيا )است . مهارت انساني به آساني قابل حصول نيست ولازمه آن اين است كه فرد پيش از هرچيزخود را بشناسد.(علاقه بند،۱۳۸۵ ص۲۶).
۳- مهارت اداركي(مفهومي ): يعني ،توانايي ذهني براي درك و تجزيه و تحليل پيچيدگيهاي سازمان و فهم عناصر و اجزاي تشكيل دهنده كار و فعاليت سازماني به صورت يك كل واحد. كسب مهارت اداركي مستلزم آموزش نظريه هاي علوم رفتاري ،به ويژه نظريه هاي سازمان ،مديريت و تصميم گيري و كاربرد عملي آنهاست.(علاقه بند،۱۳۸۵ ص۲۶) مهارت ادراكي عبارت است از:«توانايي فهميدنِ پيچيدگي هاي كل سازمان وآگاهي ازاين كه آيا خود شخص درخورشرايط سازمان عمل مي كند يا نه (هرسی بلانچارد،۱۹۷۲).
صاحب نظر
ان مدیریت آمـــوزشی، مهارتهای متعـــددی را برای مدیران سازمانهای آموزشی ضروری می دانند
ـ مهارت در برقراری روابط انسانی
مدیران آموزشی واحد واجد این مهارت سعی می کنند درمحیط آموزشی موارد زیر رامورد توجه قرار دهند.
ـ به کارکنان احترام بگذارند، به تکریم شخصیت آنان اهمیت دهند.
ـ فضایی سالم، محیطی گرم، صمیمی، مطبوع و روح افزا فراهم سازند.
ـ به مشکلات کارکنان و دانش آموزان به دقت گوش دهند.
ـ روحیات هر یک از کارکنان خود را بشناسند و در تقویت روحیه آنان بکوشند.
ـ مهارت در هدایت و رهبری گروهی
مدیران آموزشی واجد این مهارت قادرند.
ـ از تواناییهای هر یک از اعضای سازمان خود، در جهت اهداف مؤسسه حداکثر بهره را ببرند.
ــ شرایــطی فراهم کنند تا قابلیتهای خدادادی هر یک از کارکنـــان سازمان آمـــوزشی به خوبی شکوفا گردد.
ـ از تعارضها جلوگیری کنند و از همه ی افراد در جهت تحقق مؤسسه آموزشی استفاده کنند.
ـ محیط آموزشی را به محیطی سرشار از همکاری و تلاش گروهی تبدیل کنند.
ـ مهارت در امور سازماندهی
مدیران آموزشی واجد این مهارت قادرند.
ـ علایق و توانمندی هر یک از کارکنان را شناخته و هر عضوی را در جای مناسب خود به کار گیرد.
ـ از حاصل و نتایج نظارت و ارزشیابی واحد آموزشی خود، در سازماندهی و جایگزینی افراد حداکثر استفاده را ببرند.
ـ در انتخاب همکاران و واگذاری نقشهای متعدد مدرسه به آنان در معیارهای ناشی از هنر علم و تجربه و اخلاق استفاده کنند.
ـ از اولیای دانش آموزان و نهادهای متعدد جامعه در گسترش کمی و کیفی مؤسسه آموزشی خود به خوبی بهره بگیرند.
ـ مهارت در امور آموزشی و پرورشی
مدیران آموزشی واجد این مهارت می توانند.
ـ به نقش هدایتی خود واقف باشند و در جهت تسهیل شرایط آموزشی و پرورشی مدرسه خود بکوشند
ـ از طریق برقراری مسابقات هنری، علمی و ادبی و … زمینه بروز استعدادهای آنان را فراهم سازند
ـ از طریق تشــکیل دوره های آمــوزشی خانواده، اولیاء را با شیـــوه های برخــورد مناسب با فرزندان آگاه سازند
ـ با دعوت از استادان و صاحب نظران، دبیران را با پیشرفتهای جدید علمی آشنا سازند
ـ مهارت در امور اداری ، مالی و تدارکاتی
ـ از امکانات مالی، اداری و تدارکاتی در اختیار، در جهت ثمربخشی، امور آموزشی و پرورشی به خوبی استفاده کنند
ـ در امور اداری و مکاتبـــاتی سرعت در کار، صحت در کار، دقت و نظم در کار را مـــورد تاکید قرار دهند
ـ برای اجرای برنامه های مذهبی، مشاوره، بهداشتی، ورزشی و … تسهیلات لازم را فراهم سازند
ـ آیین نامه ها و بخشنامه ها را دراختیار کارکنان واحد آموزشی خود قرار دهند
ـ مهارت در امور ارزشیابی
مهارت مدیران آموزشی در این مورد می تواند موارد ذیل باشند
ـ از طریق ارزشیابی، نقاط ضعف و قوت واحد آموزشی خود را می شناسد
ـ در برنامه ریزی، سازماندهی، رهبری سازمانی و هماهنگی فعالیتهای کارکنان از متاع ارزشیابی به خوبی استفاده می کند
ـ بر اساس نتایج ارزشیابی به تشویق و تقدیر دانش آموزان و کارکنان مدرسه توجه می کنند
ـ پیشرفت کمی و کیفی مدرسه ی خود را به صورتهای مختلف، از جمله رسم نمودارهایی مناسب، نمایشگاه و … در معرض عموم قرار می دهد(صافی،۱۳۷۱)
۶-۲-ویژگیهای مدیران مدارس دارای مهارت انسانی قوی
ـ تا حد زیادی انعطاف پذیرند
مشخصه های اصلی انعطاف پذیری مدیران دارای مهارت انسانی را می توان چنین بیان داشت
ـ نظریات منطقی دیگران را به راحتی می پذیرند
ـ از تحمیل نظرات خود به دیگران به شدت دوری می جویند
ـ صحبتهای منفی و مثبت معلمان را در کنار هم قرار می دهند و قضاوت می کنند
ـ به خود و دیگران نگرشی مثبت دارند
مشخصه های اصلی این ویژگی را می توان چنین بیان داشت
ـ معلمان و دانش آموزان را دوست دارند
ـ در برقراری روابط انسانی، کنترل و تهدید را کارساز نمی دانند
ـ احترام را کلید غنی سازی روابط می دانند
ـ گوش شنوا دارند
از مشخصه های اصلی این ویژگی هم می توان چنین بیان داشت
ـ به جای شنیدن گوش می دهند
ـ در گوش دادن معلم مدار هستند
ـ هنگام گوش دادن نکات اساسی را یاد داشت می کنند
ـ با والدین دانش آموزان به خوبی ارتباط برقرار می کنند
مشخصه های اصلی این ویژگی را می توان چنین بیان داشت
ـ به نظریات خانواده دانش آموزان احترام می گذارند
ـ برقراری روابط با والدین را زمینه ی پویایی مدرسه می دانند
ـ فرصت اظهارنظر و انتقاد از مدرسه را به والدین دانش آموزان می دهند
ـ گروهی کار می کنند
مشخصه های اصلی این ویژگی به شرح ذیل است
ـ از گسترش روابط با افراد جدید لذت می برند
ـ در مذاکره از دادن و گرفتن دریغ ندارند
ـ مشکلات مدرسه را از طریق روابط دوستانه حل و فصل می کنند
ـ شایعات را به حداقل ممکن می رسانند
از مشخصه های اصلی این ویژگی هم می توان موارد ذیل را بیان نمود
ـ با ایجاد روابط دوستانه سازمان غیر رسمی را با سازمان رسمی یکی می کنند
ـ به جای صدور بیانیه رسمی، گفتگوی دوستانه را ترتیب می دهند
ـ از طریق جلسات گوناگون به اطلاع رسانی می پردازند(سلطانی ۱۳۷۷).
راه کارهای تقویت مهرت انسانی در مدیران مدارس
ـ گوش دادن را جایگزین شنیدن کنند
ـ جرأت خود را در بیان تقویت کنند
ـ همدلی با دیگران را در خود تقویت کنند
ـ برای خود استانداردهای رفتاری تعیین کنند
ـ اخلاق شخصی خود را تقویت و آن
را عملی کنند
ـ از ارتباطات غیر کلامی زیاد استفاده و آنها را معنی دار کنند
ـ از همکاران خود بازخورد دریافت کنند
موریس و همکارانش (۱۹۸۱) معتقدند که مدیران موفق دارای شرایط زیر هستند.
ـ بر آنچه که در مدرسه می گذرد اشراف و نظارت آگاهانه دارند
ـ مدرسه را در قبال بلاتکلیفی ها حفظ و حراست می کنند
ـ نیازهای مدرسه را با سیاستهای جامعه سازگار می کنند
ـ اهداف شخصی کارکنان را درک می کنند و به آنها احترام می گذارند
ـ برای مقابله با نظامهای رقیب و بزرگتر، کسب قدرت می کنند
ـ نظام پاداشهای موجود را با نیازهای مختلف مدرسه و کارکنانش مربوط و متناسب می سازند
ـ مدرسه را در مقابل مداخله هایی که در فعالیتهای آموزشی اعمال می شود حفظ می کنند(سلیمی،۱۳۸۴)
ویژگیهای رفتاری مدیر اثربخش از دید معلمان و والدین
از دید معلمان، مدیر مدرسه ای اثربخش است که
ـ معلمان را رهبری کند: مانند تقویت روحیه،تشویق، ارزشیابی درست و اهمیت به نظرات آنان
ـ به دانش آموزان یاری دهد: حل مشکلات دانش آموزان، علاقمند بودن به آنان و … حساسیت نسبت به رفتار غیر عادی دانش آموزان
ـ با اولیای دانش آموزان روابط سازنده داشته باشد: مانند تربیت انجمن اولیاء و مربیان
ـ امور مدرسه را با اثربخشی اداره کند: روشهای سازنده در امور اداری مدرسه و
ـ با والدین و معلمـــان شایسته برخورد کند: مثلاً قبل از قضاوت درباره مشکلات و حل به حقایق توجه کند
از دید والدین، مدیر مدرسه ای اثربخش است که
ـ با والدین دانش آموزان روابط مفید و سازنده برقرار کند
ـ به دانش آموزان اهمیت دهد و به مشکلات و موفقیتهای آنان توجه نماید
ـ با والدین دانش آموزان آشنایی داشته باشد
ـ والدین را راهنمایی کند و اطلاعات لازم را در اختیار آنان بگذارد
ـ نسبت به رفتارهای غیر عادی دانش آموزان حساس باشد و درباره آنها با والدین تماس بگیرد(علاقه بند،۱۳۷۸)
در هر صورت برای اینکه یک مدیر بتواند موفق شود باید اخلاق و برخورد مناسب داشته باشد. و در محیط مدرسه و هنگام رفتار با کارکنان و دانش آموزان موارد زیر را رعایت نماید
ـ آرام باشد و عصبانی نشود
ـ به سخنان دیگران خوب گوش دهد
ـ به مساوات و عدالت رفتار نماید
ـ ظاهر مرتبی داشته باشد
ـ از کلمات محبت آمیز استفاده کند و گفتار گرمی داشته باشد
ـ روحیه قوی داشته باشد و در تقویت روحیه دیگران بکوشد
ـ برای اداره ی مدرسه از نظریات مشورتی دیگران استفاده کند و به نظرات آنان اهمیت دهد
ـ درستکار و راست گفتار باشد
۹ـ از طریق خودآگاهی و خودسنجی و خودسازی الگوی مناسبی برای معلمان و دانش آموزان شود.
۷-۲- مفهوم عملکرد
در فرهنگ لغت حييم از واژه عملكرد تعاريف زيادي شده از جمله «كار برجسته » (حییم ،۱۳۷۵،ص ۴۵۳) ؛ اما در يك تعريف جامع مي توان گفت عملكرد به معناي ساختارها و هم به معناي نتايج است . رفتارها از فرد اجراء كننده ناشي شده و عملكرد را از يك مفهوم انتزاعي به عمل تبديل مي كند. رفتارها فقط ابز ارهايي براي نتايج نيستند، بلكه خود نتيجه به حساب مي آيند و مي توان جداي از نتايج، در مورد آنها قضاوت كرد(خليلي عراقي و همكاران،۱۳۸۲، ص ۸۳) در واقع عملكرد نتيجه ي نهايي فعاليت است . همچنين عملكرد، بر اساس اهداف قبلي ارزيابي مي شود (خويشي، ۱۳۸۸ ، ص۶۶). عملکرد نتيجه واقعي و قابل اندازه گيري تلاش است . اگر چه تلاش منجر به عملكرد مي گردد ولي اين دو را نمي توان با يكديگر برابر دانست و ميان اين دو تفاوت فاحشي وجود داردمفهوم عملكرد با نحوه انجام امور مرتبط است(سعادت ،۱۳۸۰) به طور مثال، ، نتايج مورد انتظار بدست آمده است؟چگونه عملكرد كسب شده استمرار خواهد يافت و يابهبود مي يابد؟ عملكر

دیدگاهتان را بنویسید