دانلود پایان نامه

در آخرین پژوهش­هایی که بر روی موضوع رهبری انجام شده آنها را به دو دسته تقسیم کردند(Burns, 1979): رهبران «عملگرا» و رهبران «ایجادکنندة تحول». این آخرین مطلبی است که در جریان تحقیقات به آن
می­پردازیم. همان­گونه که مشاهده خواهید کرد، از آنجا که رهبران ایجادکنندة تحول فرهمند هستند، بنابراین بحث در مورد این دسته از رهبران وجود مشترک زیادی با رهبران فرهمند دارد.

رهبران تحول­گرا[۱]، کسانی هستند که پیروان خود را الهام می­بخشند، می­توانند به آنها روحیه بدهند و در مسیری هدایتشان کنند که منافع سازمان تأمین شود. همچنین این افراد می­توانند موجب شوند که زیردستان با روحیه­ای بسیار بالا عمل نموده و اثراتی عمیق بر سازمان بگذارند. این مدیران به نیازها و جنبه­های پیشرفت و ترقی زیردستان توجه خاصی می­کنند، بر آگاهی­های آنها می­افزایند و می­توانند به گونه­ای افراد را هدایت نمایند که آنها از دیدگاه­های جدیدتر به مسائل قدرتی نگاه کنند. در سایة تحریک و ایجاد انگیزه در افراد آنها تشویق می­شوند تا به اصطلاح از جان خود مایه بگذارند و در جهت تأمین هدف­های سازمان از هیچ کوششی فروگذار نکنند. در جدول ۲-۴ به صورتی خلاصه ویژگی­های این دو دسته از رهبران را ارائه شده است.

ولی نباید به این دو دسته از رهبر (عمل­گرا و ایجادکنندة تحول) از این زاویه نگاه کرد، زیرا آنان دارای دو روش مخالف یا متضاد، برای انجام کارها هستند(Bass, 1990, p693). هنگامی که رهبر عملگرا به اوج ترقی خود می­رسد به صورت رهبری درمی­آید که او را محول یا ایجادکنندة تحول می­نامند. معمولاً این دسته از رهبران پیروانی دارند که به اصطلاح سرسپرده­تر هستند و نوه کار یا تلاشهای آنها از زیردستان مدیران عملگرا فراتر می­رود. فراتر از اینکه، رهبری که در افراد ایجاد تحول می­کند چیزی بیش از رهبر فرهمند است. به گفته یک صاحب­نظر: «احتمالاً یک رهبر فرهمند از پیروان خود می­خواهد که از دیدگاهی جدید و خلاق به دنیای خود نگاه کنند و پا را از این حد فراتر نگذارند؛ ولی رهبری که در افراد تحول ایجاد می­کند پیوسته می­کوشد تا این اندیشه را در افکار پیروان خود تزریق کند که آنها صاحب قدرت و توانایی­هایی برتر هستند و نه تنها باید به مسائل جاری بپردازند و از دیدگاه جدید به امور نگاه کنند، بلکه باید از زاویه­ها و دیدگاه­های ویژه­ای که رهبر به امور نگاه می­کند، مسائل را مورد توجه قرار دهند»(Avolio & Bass, 1985, p 14).

جدول ۲-۴ ویژگی های رهبران عملگرا و آنان که در افراد تحول ایجاد می کنند (Bass, 1990 , p22 )

رهبران عملگرا

پاداش­های مشروط: طبق قرارداد، میزان پاداش را براساس عملکرد می­دهند، به عملکردها توجه نموده و تعهد می­کنند که در ازای عملکرد خوب پاداش­های مناسب بدهند.

مدیریت مبتنی بر استثنا (فعال): دقت می­کنند که کارها طبق استاندارد و مقررات باشد و در صورت انحراف درصدد اقدامات اصلاحی برمی­آیند.

مدیریت مبتنی بر استثنا (غیرفعال): تنها هنگامی دخالت می­کنند که استانداردها رعایت نشود.

هرج و مرج: مسئولیت­ها را رها می­کنند. هیچ تصمیمی نمی­گیرند.

رهبرانی که تحول ایجاد می­کنند

فرهمند: در ذهن افراد تصویری جالب از خود خلق می­کنند و چنین می­نمایند که مأموریت مهمی بر عهده دارند. به افراد تلقین می­کنندکه به آنها احترام قلبی بگذارند، وجودشان را مایه افتخار خود بدانند، و به آنها اعتماد و اطمینان داشته باشند.

الهام­بخش: امیدها و نویدهای زیادی می­دهند، برای تأکید و توجه به برخی از امور از ایما و اشاره استفاده می­کنند، به بیانی بسیار ساده از هدف­ها و مقاصد بزرگ سخن می­گویند.

به بصیرت پیروان می­افزایند: موجب افزایش دانایی و بصیرت پیروان می­شوند، امر به خودگرایی می­کنند و برای حل مسائل برای رعایت دفت دستور می­دهند.

ملاحظات فردی: شخصاً به مسائل رسیدگی می­کنند، به هریک از کارکنان و زیردستان توجهی خاص
می­نمایند، همانند یک مربی عمل می­کنند و توصیه­های لازم را می­نمایند.

 

مدارک و شواهد موجود نشان می­دهد، رهبرانی که در افراد ایجاد تحول می­کنند در مقایسه با رهبران عملگرا برتری­های زیادی دارند و موفق­تر هستند. برای مثال چندین تحقیق بر روی امرای ارتش و مقامات نظامی ایالات متحدة آمریکا، کانادا و آلمان انجام شد و به این نتیجه رسد که اصولاً رهبرانی که می­توانند در افراد ایجاد تحول نمایند (رهبر تعالی­بخش) در مقایسه با رهبران عملگرا موفق­تر، جامع­تر و اثربخش­تر بوده­اند(Cited ,Bass & Avolio 1990, p 23). به صورتی گذرا باید بگوییم نتیجة تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده بیانگر این است که مدیرانی که در افراد تحول ایجاد می­کنند(تعالی­بخش) در مقایسه با رهبران عملگرا موجب می­شوند که نرخ جابه­جایی افراد کاهش یابد، تولید یا بازدهی افزایش پیدا کند و رضایت شغلی کارکنان بیشتر شود(Bass and Avolio,1985).

[۱]- Transformational leaders

پایان نامه نقش رهبری دانش مدار بر مدیریت دانش