منبع مقاله درباره کودکان پیش دبستانی

فهرست جداول و نمودارها صفحه
جدول ۴-۱ نمونه تحقیق به تفکیک گروه ها ۷۰
جدول ۴-۲ توزیع افراد نمونه از نظر جنسیت ۷۰
جدول ۴-۳ تعداد ، میانگین و انحراف معیار گروه آزمایش و کنترل در مورد اثربخشی فرضیه اول ۷۱
جدول ۴-۴ نتایج آزمون شاپیرو ویلک در مورد بررسی کردن نرمال بودن داده ها ۷۲
جدول ۴-۵ نتایج آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری تأثیر عضویت گروهی بر متغیر وابسته ۷۲
جدول ۴-۶ نتایج آزمون لوین جهت بررسی تساوی واریانس ها در نمره کودکان پیش دبستانی در فرضیه اول ۷۳
جدول ۴-۷ نتایج تحلیل کوواریانس در مورد اثربخشی اسباب بازی تنگرام بر رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستانی ۷۳
جدول ۴-۸ تعداد ، میانگین و انحراف معیار گروه آزمایش و کنترل در مورد اثربخشی فرضیه دوم ۷۴
جدول ۴-۹ نتایج آزمون لوین جهت بررسی تساوی واریانس ها در نمره کودکان پیش دبستانی در فرضیه دوم ۷۵
جدول ۴-۱۰ نتایج تحلیل کوواریانس در مورد اثربخشی اسباب بازی جورچین بر رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستانی ۷۵
جدول ۴-۱۱ آزمون t مستقل برای مقایسه نمرات هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستانی تحت تأثیر اسباب بازی تنگرام ۷۶
جدول ۴-۱۲ آزمون t مستقل برای مقایسه نمرات هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستانی تحت تأثیر اسباب بازی جورچین ۷۶
فصل اول :
کلیات پژوهش
مقدمه

پایان نامهاینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  ۷۷u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

کودکی اولین و مهمترین دوره زندگی آدمی است . در این دوره کودک برای نخستین بار با طبیعت رابطه برقرار می کند ، روابط اجتماعی خود را بنا می نهد و به مفهومی از خود دست می یابد (مفیدی ، ۱۳۷۲). کودکان خردسالی که از نظر مهارت های رشدی طبیعی هستند قبل از اینکه به طور رسمی وارد مدرسه شوند به سهولت مهارت های پیش تحصیلی را فرامی گیرند ؛ اما هر انحراف رشدی ممکن است پیش درآمد ناتوانی های یادگیری باشد . مهارت های رشدی اساس یادگیری تحصیلی است . تأخیر یا انحرافی خاص در رشد حرکتی ، ادراکی و زبانی در سال های پیش دبستانی ، با ورود کودکان به مدرسۀ ابتدایی به ناتوانی های یادگیری تحصیلی منتهی می شود (لرنر ؛ ترجمه دانش ، ۱۳۸۴) .
یکی از زمینه هایی که تحقیقات ، رابطه آن را با پیشرفت تحصیلی نشان داده اند ، هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان است . کودکان جهت استفاده از آموزش های دبستانی باید از این نظر به سطح رشد لازم رسیده باشند . با ارزیابی به موقع از توانایی ادراک دیداری – حرکتی می توان در صورت وجود اشکال در این رفتار ، آن را تا حد امکان با برنامه و آموزش خاص جبران کرد یا کاهش داد . کودک بدون هماهنگی دیداری – حرکتی که پیش نیاز خواندن و نوشتن است ، قادر به نوشتن نخواهد بود (فراستیگ ؛ ترجمه تبریزی ، موسوی ، ۱۳۸۴) .
ترکیب و تفسیر اشیاء مستلزم برخورداری از ادراک دیداری سالم همراه با توانایی های دیداری – فضایی و دیداری – حرکتی است (گری گراث ؛ ترجمه پاشا شریفی ، نیکخو ، ۱۳۸۴) .
هماهنگی دیداری – حرکتی عبارت از توانایی ادغام حرکات بدن با دیدن است که به خصوص برای مهارت های حرکتی – دیداری ظریف در فعالیت های نوشتنی ضروری می باشد (سیاح سیاری ، ۱۳۸۶) .
نظریه های مربوط به رشد حرکتی و یادگیری بر این باور استوار است که سایر انواع یادگیری بر پایۀ یادگیری حرکتی قرار دارد . کارآمدی تحصیلی و شناختی در بسیاری از حیطه ها بر پایۀ تجربه های حرکتی موفق استوار است . عده ای از کودکان به تجربه های بیشتری در زمینۀ فعالیت های حرکتی درشت و ظریف نیاز دارند . در محیط طبیعی بازی ، کودک هنگام بازی با اسباب بازی یا خاک رس یا نقاشی کردن مهارت های حرکتی خود را رشد می دهد (لرنر ؛ ترجمه دانش ، ۱۳۸۴) .
اگر بازی را کار کودک بدانیم ، اسباب بازی ابزار کار اوست . اسباب بازی ها برای لذت و تفریح ساخته می شوند ، اما آنها می توانند نقش مهمی نیز در رشد تربیتی ، جسمانی ، عاطفی و اجتماعی کودک داشته باشند . قابل قبول ترین نظریه در مورد عادات بازی کودک ، بر روی تأثیر زیاد اسباب بازی ها بر مهارت های رشدی ، تأکید دارند . بازی یکی از راه های عمده ای است که کودکان از آن طریق در مهارت های جدید و گاهی اوقات پیچیده به مهارت و تسلط دست پیدا می کنند . اگرچه آنها برای تفریح و سرگرمی با اسباب بازی ها و اشیاء تعامل دارند ، اما در واقع در زمینۀ مهارت های حرکتی و شناختی کار می کنند (عسکری زاده ، ۱۳۸۴) .
کودکان از طریق بازی های مختلف که با اسباب بازی های خود انجام می دهند ، اعتماد به نفس لازم برای روبه رو شدن با شرایط و موقعیت های آینده را به دست می آورند . آنها از طریق بازی با انواع جورچین ها ، مکعب ها ، مهره ها و سرهم کردنی ها ، مهارت های حرکتی دست ها ، هماهنگی بین چشم و دست و قدرت تفکر خود را پرورش می دهند (خاکپور ، ۱۳۸۵) .
والدین و پرورش دهندگان کودک ، باید توجه داشته باشند که در مراحل مختلف پیش از دبستان ، بازی ها و اسباب بازی های مختص آن سن می تواند برای رشد کودک کمک شایان توجهی باشد . پرورش مهارت های دیداری – حرکتی در زندگی کودک پیش از دبستان ، موجب آمادگی لازم برای یادگیری مهارت های درسی خواهد شد . لذا فراهم آوردن امکاناتی برای تقویت و غنی سازی محیط کودک ، به منظور کسب تجارب و مهارت های حرکتی سازنده ضروری است .
بیان مسئله
توانایی های ادراک بینایی برای یادگیری تحصیلی ضروری هستند . مهارت های خوب در تمییز دیداری پیش بینی کننده نیرومندی برای پیشرفت خواندن در پایه اول تحصیلی است . کودکانی که می توانند حروف و اعداد را بخوانند ، از اشکال هندسی کپی کنند و کلمات را جور نمایند ، در پایه اول به خوبی می توانند در خواندن پیشرفت کنند ( کاکاوند ، ۱۳۸۵) .
طبق اظهار نظر گوینز ، از ابتدای قرن حاضر تاکنون ماهیت ادارک دیداری ، توجه زیادی را به خود جلب کرده است . وی می افزاید ، در طی این مدت مسأله اصلی در این باره ارائه تعریف صحیحی از ادراک دیداری بوده است . پس از وی ، لیبوویتز (۱۹۶۵) در این باره می گوید برای ادراک دیداری تعریفی که اصولا در سطح جهان پذیرفته شده باشد وجود ندارد . وی می افزاید علت این امر تا حدودی از آنجا ناشی می شود که متخصصان رشته های بسیاری چون روان شناسی ، فلسفه ، فیزیولوژی ، فیزیک و تعلیم و تربیت به ادراک دیداری توجه دارند و هر یک تعاریف خاص خود را از آن ارائه داده اند . گوینز (۱۹۵۸) سرسختانه اظهار می دارد که ادراک دیداری عبارت است از فرایند دریافت پدیده ها با بهره گیری از چشم. و به تعبیر اشلاک (۱۹۶۳) ، ادراک دیداری یعنی توانایی گرفتن معنی از طریق محرک های دیداری . ادارک دیداری شامل اجزای تشکیل دهنده ای می باشد که عبارتند از : تشخیص شکل در زمینه ، ارتباط های فضایی ، هماهنگی دیداری – حرکتی ، ادراک شکل و تشخیص دیداری (والاس ، مک لافلین ؛ ترجمه منشی طوسی ، ۱۳۷۶) .
هماهنگی دیداری – حرکتی به عنوان یک مهارت فرعی ، توانایی هماهنگ ساختن دیدار با حرکت قسمت های مختلف بدن را دربرمی گیرد . این مهارت از دید کپارت (۱۹۷۱) اهمیت بسزایی دارد . کودکانی که دچار کاستی های دیداری – حرکتی هستند معمولا در بستن دکمه و بند کفش یا بریدن چیزها دشواری دارند . در مراحل بعد این کودکان در مدرسه هنگام نوشتن احتمالا با مشکل روبه رو خواهند شد . یکی از دشوارترین کارهایی که کودکان با آن روبرو می شوند رونویسی از تخته سیاه است (والاس ، مک لافلین ؛ ترجمه منشی طوسی ، ۱۳۷۶) .
مهارت های حرکتی ظریف و درشت بنیاد مهارت های ادراکی – حرکتی اند . فعالیت های حرکتی ظریف معمولا با عضله های کوچک انجام می شود و حرکت های چشم و استفاده از دستان را دربرمی گیرد . طبق نظر کپارت (۱۹۷۱) فعالیت های عادی کلاس درس بیش از هر نوع فعالیت دیگری به هماهنگی حرکتی ظریف نیاز دارد . وی اشاره می کند که حرکت های بسیار دقیق انگشتان و دست ها در رنگ آمیزی ، ترسیم ، نسخه برداری ، و نوشتن نیازمند هماهنگی بسیار زیاد در کودک است . علاوه بر این فراستیگ و مازلو (۱۹۷۳) اظهار می دارند که هماهنگی حرکتی ظریف نیز برای نوشتن اعداد به طور صحیح ضرورت دارد و بدون آن انجام هرگونه فرایند حساب بطور صحیح ناممکن خواهد بود (والاس ، مک لافلین ؛ ترجمه منشی طوسی ، ۱۳۷۶) .
تقویت هماهنگی چشم و دست یکی از اهدافی است که در برنامه آموزش پیش از دبستان گنجانده شده است . فعالیت هایی که برای تقویت این مهارت پیشنهاد شده است عبارتند از : نقاشی و رنگ آمیزی ، پاره کردن ، بریدن و چسباندن ، خمیربازی و مجسمه سازی ، بازی آزاد با وسایل قابل دست ورزی ، رنگ آمیزی در فاصله های معین و بسته ، توازن و هماهنگی انگشت ها با اعمال ، خوردن با بهره گرفتن از انگشتان ، قاشق و وسایل دیگر (کول ؛ ترجمه مفیدی ، ۱۳۸۷) .
با توجه به اینکه در برنامه آموزش پیش از دبستان به تقویت مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی اهمیت بسیاری داده می شود و نقشی که این مهارت در پیشرفت و عملکرد تحصیلی ایفا می کند پژوهش حاضر توجه خود را به بررسی تأثیر اسباب بازی های فکری بر رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستان معطوف نموده تا با توجه به نتایج آن رهنمودهای عملی برای بهبود این مهارت در اختیار اولیاء و مربیان و مسئولین مراکز پیش از دبستان قرار دهد .
اهمیت و ضرورت پژوهش
امروزه تمام کودکان برای موفق شدن در یادگیری و به طور کلی در زندگی ، نیاز دارند که هماهنگی دیداری- حرکتی خود را تقویت کنند و اگر کودک در این مهارت ضعیف باشد در بسیاری از فعالیت های درسی با مشکل مواجه خواهد شد . به این دلیل هماهنگی دیداری – حرکتی در همه فعالیت های درسی و مهم تر از همه در خواندن ، نوشتن و حساب کردن کودکان نقش اساسی دارد (گیل اسپای و جانسون ، به نقل از یوسفی ،۱۳۹۰) .
در طی سال های اخیر مربیان ، کارشناسان بالینی و حتی والدین ، علاقه نشان داده اند که با شیوه ها و راه های گوناگون ، فعالیت های ادراکی- حرکتی را به همان ترتیب که برای کودکان معلول رایج است ، در برنامه آموزشی دوره پیش دبستانی و ابتدایی کودکان عادی نیز بگنجانند . تعریف فعالیت های ادراکی- حرکتی و تعیین نقش آن در فرایند یادگیری امری اساسی است . چون کنش های حرکتی و ادراکی به هم وابسته اند ، از این رو رشد یک نظام پردازش حرکتی- ادراکی کارآمد در کودک برای اجرای موفقیت آمیز هر تکلیفی ، از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است (ورنر، ترجمه سازمند و طباطبایی نیا ،۱۳۸۰).
غالب اوقات گفته می شود کسانی که ناتوانی خواندن دارند ، به مشکل مهارت فرعی حرکتی ظریف یعنی هماهنگی چشم با دست دچارند . برای مهارت هماهنگی چشم با دست لازم است که کودک بتواند میان آنچه می بیند با حرکت های بدن و قسمت های مختلف بدن هماهنگی ایجاد کند (والاس ، مک لافلین ؛ ترجمه منشی طوسی ، ۱۳۷۶) .
یکی از موضوعات مهم در پژوهش های سال های اخیر ، رشد مهارت های ادراکی- حرکتی می باشد که متخصصان کودک ، والدین و مربیان تربیت بدنی به آن توجه خاصی نشان داده اند ؛ چرا که مهارت های ادراکی- حرکتی پایه و اساس مهارت های پیشرفته ورزشی می باشد . این مهارت ها باید در سنین پیش دبستانی و دبستان مورد توجه قرار گیرند ؛ چرا که عدم دستیابی به مراحل پیشرفته در اجرای این مهارت ها مشکلاتی را نه تنها در رشد مهارت های ثانویه بلکه در رشد مهارت های مذکور در سنین بالاتر در پی خواهد داشت و دارای پیامدهای مستقیم و غیر مستقیم بر توانایی فرد در انجام مهارت های ویژه تکلیف در مرحله حرکات اختصاصی خواهد بود . کارکرد مؤثر توانایی های ادراکی- حرکتی در زمینه رشد کودکان در حیطه های سه گانه شناختی ، عاطفی و روانی- حرکتی و به طور کلی روند تکاملی حرکت بسیار ضروری است . از طرف دیگر نتایج بسیاری از تحقیقات مؤید تعامل رشد ادراکی – حرکتی و رشد اجتماعی افراد می باشد . در تحقیقات مذکور اعتقاد بر این است که ، روند اجتماعی شدن کودکان با فعالیت های اولیه حرکتی آنان آغاز می گردد و موجبات رشد و تکامل حرکتی در دوره کودکی و مشارکت ورزشی آنها در سال های آتی را فراهم می سازد (عمارتی و همکاران ، ۱۳۹۰) .
با توجه به اینکه کار با اسباب بازی های فکری (جورچین ، تنگرام) مستلزم درگیری ادراک دیداری همراه با مهارت های حرکتی ظریف می باشد از این رو ممکن است این اسباب بازی ها قابلیت این را داشته باشند که بتوان از آنها به عنوان ابزاری برای تقویت هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان استفاده نمود . این پژوهش بر آن است که صحت یا عدم صحت این مدعا را مورد بررسی قرار دهد تا در صورت تأیید اثر بخشی اسباب بازی های مذکور آنها را در برنامه آموزشی کودکان پیش دبستانی مورد استفاده قرار دهد .
اهداف پژوهش
بررسی تأثیر اسباب بازی های فکری (جورچین و تنگرام) بر رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستان .
فرضیه های پژوهش
اسباب بازی فکری تنگرام بر رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستان تأثیر دارد .
اسباب بازی فکری جورچین بر رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی کودکان پیش دبستان تأثیر دارد .
میزان رشد مهارت هماهنگی دیداری – حرکتی تحت تأثیر اسباب بازی های فکری در دختران و پسران تفاوت دارد .
تعاریف
تعاریف نظری مفاهیم
پیش دبستان : به مراکزی اطلاق می شود که برای نگهداری ، مراقبت و آموزش و پرورش پیش از دبستان کودکان سالم از ۳ ماهگی تا پایان ۵ سالگی در ۳ بخش : شیرخوار(۳ ماهه تا ۱۸ ماهگی) ، نوپا (۵/۱ تا ۵/۳ سالگی) و نوباوه (۳ سال تا پایان ۵ سالگی) تشکیل و اداره می شود (مفیدی ، ۱۳۷۲) .
هماهنگی دیداری – حرکتی : هماهنگی دیداری – حرکتی عبارت است از هماهنگ ساختن مهارت های ادراک دیداری با فعالیت های حرکتی درشت و فعالیت های حرکتی ظریف . به عبارت دیگر ، این مهارت به معنای هماهنگ ساختن درون داد دیداری با برون داد حرکتی است .
اسباب بازی فکری : وسایلی که در تقویت رشد ذهنی (هوش و خلاقیت) کودک مؤثرند ، مانند انواع آجرها ، وسایل تشخیص تفاوت ها ، وسایل تقویت حواس پنجگانه و هماهنگی حواس و اعضاء (سلطانی ،۱۳۸۱) .
تعاریف عملیاتی مفاهیم
پیش دبستان : در این پژوهش منظور از دوره پیش دبستان تمامی کودکان ۶-۵ سال مراکز پیش دبستان منطقه یک شهر تهران در سال تحصیلی ۹۲-۱۳۹۱ می باشد .
هماهنگی دیداری – حرکتی : نمره ای که هر کودک در آزمون هماهنگی دیداری- حرکتی ، بندر-گشتالت به دست می آورد .
اسباب بازی فکری : منظور از اسباب بازی های فکری در این پژوهش ، اسباب بازی های جورچین و تنگرام می باشد . تعریف اسباب بازی های مذکور به قرار زیر می باشد :
تنگرام : پنج مثلث ، یک متوازی الاضلاع و یک مربع ؛ این هفت قطعه در کنار هم ، معمای تنگرام را به وجود می آورند . قواعد این بازی بسیار ساده اند اولا برای ایجاد هر طرح بایستی از هر هفت قطعه استفاده شود ؛ ثانیا برای ایجاد یک شکل یا تصویر فقط باید این قطعات را در یک سطح صاف کنار هم قرار دهید ؛ روی هم قرار دادن یا هم پوشانی قطعات ممنوع است .
جورچین : این سرگرمی از یک سینی و ۱۲ قطعه چوبی رنگی و غیر هم شکل تشکیل شده است که با کنار هم قرار دادن و ترکیب کردن این قطعات ، می توان به بیش از ۲۰۰۰ راه حل برای چیدن قطعات در داخل سینی سرگرمی دست پیدا کرد . برای راه حل های جدید از هر دو روی قطعات می توان استفاده کرد .
فصل دوم :
مبانی نظری و پیشینه پژوهش
در این بخش از پژوهش ابتدا مطالبی در مورد مقطع تحصیلی انتخاب شده در تحقیق ، نظریاتی دربارۀ موضوعات اصلی پژوهش و در آخر پژوهش هایی که در داخل و خارج از کشور در رابطه با موضوع پژوهش انجام شده ، جمع آوری شده است .
آموزش و پرورش پیش دبستانی
آموزش و پرورش در دوره پیش از دبستان ، به عنوان درون دادی حساس هم از نظر رشد کلی یک فرد و هم از نظر تأثیر در پذیرش و نگهداری کودکان در سطح ابتدایی ، مورد تأکید فراوان قرار گرفته است . محققان نیز نشان داده اند که آموزش و پرورش در دوره پیش از

دیدگاهتان را بنویسید