۴) بانکداری مبتنی بر نمابر؛
۵) بانکداری مبتنی بر دستگاههای خودپرداز؛
۶) بانکداری مبتنی بر پایانه‌های فروش؛
۷) بانکداری مبتنی بر شعبه‌های الکترونیکی.
ـ کانالهای ارائه بانکداری الکترونیک:
– رایانه شخصی؛
– کیوسک؛
– شبکه مدیریت یافته؛
– تلفن ثابت و همراه؛
– دستگاه خودپرداز؛
– پایانه فروش.
الف) تلفن
بسیاری از عملیات بانکی، همچون: بررسی مانده حسابهای مختلف (پس‌انداز، جاری و …) دستور توقف برای پرداخت چک، سفارش دسته چک جدید، نقل و انتقال بین حسابهای مختلف یک شخص (تحت یک نام) بررسی نرخ ارز، قیمت طلا، سهام و غیره، از مجله خدماتی می‌باشد که بانکهای مختلف روی خط تلفن بانک ارائه می‌دهند. یکی از نقاط ضعف این شیوه پایین بودن ضرایب ایمنی می‌باشد. برای انجام عملیات فوق‌الذکر از موبایل[۳] می‌توان استفاده کرد که ضریب ایمنی بالایی دارد.
ب) اینترنت با رایانه‌های شخصی
در این روش بانکها از طریق ایجاد یک پایگاه اینترنتی و معرفی آن به مشتریان ارائه می‌دهند. علاوه بر این، از این طریق مشتریان به راحتی می‌توانند به استفاده از اینترنت و شبکه جهانی وب یا بانک خود ارتباط برقرار کرده و بدون نیاز به حضور فیزیکی، فعالیتهایشان را انجام دهند و بالطبع بانکها نیز می‌توانند از این طریق اطلاعات و محصولات مورد نیاز مشتریان خود را به آنها ارائه دهند که این خود باعث ایجاد یک نوع وفاداری در مشتریان می‌شود. FSNB اولین بانک اینترنتی به منظور انجام امور تجاری در آمریکا در ۱۸ اکتبر ۱۹۹۵ افتتاح گردید.
ج) ماشینهای خودپرداز ATM[4]
ماشین خودکار، بسیار دقیق و کارآمد جهت ارائه خدماتی همچون دریافت، پرداخت و انتقال وجوه به صورت اتوماتیک در هر ساعت از شبانه روز به مشتریان می‌باشد.
دستگاههای خودپرداز از لحاظ کاربری به دو کلاس درونی و بیرونی تقسیم می‌شوند کلاس درونی که اصطلاحاً Lobby نامیده می‌شود و بطور کلی در سالنها، فرودگاهها، ترمینالها و مراکز فروش نصب می‌شود. کلاس بیرونی که در پشت دیوار نصب می‌گردد و نمای بیرونی آن برای مشتریان قابل رویت است. نمای بیرونی یک دستگاه ATM دارای پنج خروجی و سه ورودی می‌باشد که بشرح ذیل می‌باشد.
قسمتهای خروجی عبارتند از:
۱- صفحه نمایش[۵]
۲- دریچه رسید مشتری[۶]
۳- دریچه پرداخت وجه[۷]
۴- دریچه پاکت وجه[۸]
۵- بلندگو[۹]
– قسمتهای ورودی دستگاه عبارتند از:
۱- کارت خوان[۱۰]
۲- کلیدهای منو[۱۱]
۳- صفحه کلید مشتری[۱۲]
هنگامی که یک مشتری کارت خود را وارد دستگاه می‌نماید اطلاعات مربوط به مشتری توسط کارت خوان از روی کارت (مغناطیسی یا Chip) خوانده می‌شود و در این هنگام دستگاه خودپرداز Trackها و کدهای کارت وارد شده را با استانداردهای تعریف شده برای ترمینالهای خودپرداز بر روی Serrver مطابقت می‌دهد و در صورت معتبر بودن کارت و رمز عبور (PIN)، مشتری می‌تواند از خدمات کارت استفاده نماید.
رمز عبور یا PIN یک بخش سری بین مشتری و خودپرداز می‌باشد. PINها اغلب ۴ رقم دیجیتال در رنج ۹۹۹۹-۰۰۰۰ می‌باشند که در نهایت ۱۰۰۰۰ رمز عبور را ممکن می‌سازد زمانی که خودپرداز رمز عبور را دریافت و پس از بررسی تصدیق نماید به مشتری اجازه دسترسی داده می‌شود و اعتبار کاربر تصدیق می‌شود، در غیر اینصورت به کاربر اجازه دسترسی داده نمی‌شود. حال اگر شماره رمز وارد شده بصور غلط چند مرتبه (معمولاً ۳ مرتبه) به صورت متوالی وارد شود. برای مرتبه چهارم دستگاه کارت مشتری را ضبط (Capture) می‌کند تا به منظور پیش‌بینی امنیتی از کشف PIN بوسیله کار حدسی جلوگیری شود. در نتیجه تنها شانس برای کشف رمز صحیح وجود دارد (ختایی و یوسفی حاجی‌آباد، ۱۳۸۸).
چ) دستگاههای فروش نقطه‌ای
شیوه دیگر در بانکداری الکترونیک، دستگاههای فروش نقطه‌ای می‌باشد که بطور وسیع در فروشگاهها و مراکز خدماتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش مشتری با استفاده از کارت هوشمند و قرار دادن آن در دستگاه و با ورود رمز خود، می‌تواند برای خرید کلیه کالاها و خدمات خود به جای پول نقد از کارت استفاده نماید.
ح) پوز با استفاده از جی. پی. آر. اس، یا تلفن معمولی
عبارتست از دستگاهی که با پذیرش کارت بانکها می‌تواند امکانی را فراهم کند که وجه به صورت الکترونیک از حساب دارنده کارت به حساب فروشنده انتقال یابد.
برای اتصال یک دستگاه پوز در یک فروشگاه کوچک یا چند دستگاه در یک فروشگاه بزرگ، احتیاج به یک بستر ارتباطی بین فروشگاه و شرکت یا بانک واگذار کننده پوز است. استفاده از تلفن معمولی شایع‌ترین نوع خود برای فروشگاههای کوچک با یک پوز و استفاده از شبکه اختصاصی درون شهری یا گاهی برون شهری برای اتصال به تهران برای فروشگاههای بزرگ است.
اگر یک فروشگاه کوچک یا پوز را در نظر بگیریم که از تلفن معمولی استفاده می‌کند تقریباً در هر بار تماس یک تراکنش انجام می‌دهد که برایش هزینه حدأقل یکبار تماس ثبت می‌شود که مقدار آن در حل حاضر کمتر از ۵۰ ریال است. برای فروشگاههای بزرگ این هزینه متغیر بوده و با توجه به تعداد تراکنشها باید تعیین شود. هزینه‌ها ماهانه یک شبکه اختصاصی درون شهری با توجه به هزینه‌های نگهداری، هزینه‌های جانبی و سربار آن، کمتر از ۳ میلیون ریال در تعداد زیاد نیست.
یکی از راههای رقیب برای اتصال پوز به بانک تأمین‌کننده آن، استفاده از GPRS و اینترنت است. اگر تنها تأمین‌کننده این ارتباط که شرکت ایرانسل است را در نظر بگیریم، هزینه هر هزار بایت آن فعلاً ۱۵ ریال است و کمتر از این مقدار نیز اعلام شده است. میزان ارسال اطلاعات یک تراکنش خرید یا مانده نیز کمتر از هزار بایت می‌شود. بنابراین بطور تقریبی می‌توان گفت که هزینه ارتباط هر تراکنش حدود ۱۵ ریال و کمتر از طریق GPRS است البته این هزینه‌ها در حال ارزان شدن هستند (کرد و همکاران، ۱۰، ۱۳۹۰).
استفاده از کارت اعتباری ارزان قیمت نیز مشکل هزینه اولیه سیم کارت را رفع می‌کند. حال با استفاده از پوزهایی که از طریق GPRS کار می‌کنند و محلی برای نصب سیم کارت دارند، قادر خواهیم بود که بر سرعت و سادگی یک پوز را بدون نیاز به خط تلفن راه‌اندازی نماییم. نکات مهم استفاده از GPRS به قرار زیر است:
۱- هزینه‌های ارتباط یک تراکنش کمتر از ۱۵ ریال است، بایت‌های ارسالی با یکدیگر جمع شده و به میزان کل آن هزینه دریافت می‌شود. هر تراکنش کمتر از هزار بایت ارسال و دریافت می‌کند. در آینده امکان ارزان‌تر شدن هزینه ارتباطی و سیمکارت نیز زیاد است.
۲- خط تلفن مغازه را اشغال نمی‌کند یا احتیاج به خط اضافه نیست. این مزیت کاملاً توسط مغازه‌داران و شرکتهای نصب پوز محسوس و قابل توجه است.
۳- وابسته به مکان نیست. تقریباً در تمام شهرهای بزرگ در حال حاضر و کمی دیگر در تمام شهرهای کوچک هم قابل استفاده است. حتی در تاکسیها، تحویل‌دهندگان پیتزا درب منازل و دکه‌های کوچک هم کاربرد دارد. یکی دیگر از مزایای آن همراه بودن آن است. حتی به اشخاص دارای اعتبار نیز می‌توان پوز واگذار کرد و دریافت و انتقال پول را توسط آن شخص و از هر کارت بانکی در هر مکان میسر نمود.

دانلود متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir