مدیریت : شهر الکترونیک در خدمت شهری

مدیریت : شهر الکترونیک در خدمت شهری

جدول ۳: ویژگیهای فضاهای شهری و فضاهای الکترونیکی

                                                               ] هیون کیم،۱۳۸۴، ص ۲۷ [

 

فضاهای شهری٭فضای الکترونیکی شهری
تسلط بر قیود وقتی با کمینه کردن قیود مکانیتسلط بر قیود مکانی با کمینه کردن قیود وقتی
قلمروشبکه
ثباتجنبش یا جریان
محدودغیر محدود
مادیغیر مادی
قابل رؤیتغیرقابل رؤیت
قابل لمسغیر قابل لمس
واقعیمجازی (خیالی)
فضای اقلیدسی یا اجتماعیفضای منطقی

٭ بر اساس ساختمون‏ها، خیابون‏ها، جاده‏ها و فضای کالبدی شهرها

ایجاد شهر الکترونیک اثرات بسیاری رو در مورد‏های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی واسه اداره شهر و شهروندان به دنبال داره. در مورد پیشرفت تجارت الکترونیکی، بانکداری الکترونیکی، گسترش به کار گیری کارت‏های اعتباری، کاهش بروکراسی و روند اداری بر اساس کاغذ، کاهش هزینه سرویس دهی، ایجاد زمینه واسه سرمایه‏گذاری داخلی و خارجی و رابطه تجاری شهر با بقیه نقاط جهان، بخشی از اثرات اون میشه. خدمات برخط به شهروندان و مسافرین در هرجا و هر وقت، افزایش رضایتمندی شهروندان در دسترسی به خدمات دولتی و بخش خصوصی، امکان تشکیل گروه‏های اجتماعی برخط، رأی‏گیری برخط، امکان پخش مساوی امکانات به صورت برابر در میان شهروندان و ایجاد زمینه واسه به کار گیری نظرات شهروندان در مدیریت شهر از جمله اثرات اجتماعی ایجاد و پیشرفت شهرهای الکترونیک میشه. در مورد‏های فرهنگی هم آموزش مجازی شهروندان در موضوعات عمومی و اختصاصی، امکان انتشار رسانه‏های دیجیتالی واسه شهروندان، به کار گیری کتابخونه‏های دیجیتالی شهر و بقیه نقاط کشور و جهان، انتشار اخبار و اطلاعاتبه هنگام در مورد شهر و ده‏ها مورد دیگه نام برد. در مورد اجتماعی و سیاسی معرفی شهر در جهان و امکان بیشتر ارتباطات بین‏المللی در جامعه اطلاعاتی، بالا بردن وجهه سیاسی شهر و شهروندان بعضی از اثرات مهم شهر الکترونیک خواهد  بود.

اقتصادی

با در نظر گرفتن مباحث مطرح شده می‏توان امتیازات زیر رو واسه به خدمت گرفتن فناوری‏های نوین ارتباطاتی و اطلاعاتی در مدیریت شهر و ایجاد شهرهای الکترونیکی شمرد: [سند راهبردی شهر الکترونیک مشهد، ۱۳۸۱، ص ۵۶[

  1. جفت و جور آوردن خدمات اینترنت باکیفیت و سرعت بالا واسه شهروندان: به وجود آوردن یه زیرساخت مناسب جهت اتصال به اینترنت و شبکه جهانی یکی از مزایاییه که به وسیله شهرهای الکترونیک بدست میاد.
  2. جفت و جور آوردن کانال های آموزشی متفاوت و محیط آموزشی نا تموم: ابزارهایی که فناوری اطلاعات در اختیار شهر الکترونیک قرار می دهد امکان آموزش گسترده رو جفت و جور می سازه. با بهره گرفتن از این وسیله ها می توان روش های جور واجور آموزش رو از هرکجا و در هر زمان واسه مخاطبان پیاده‏سازی کرد.
  3. بهبود کیفیت زندگی مردم: با آسون کردن انجام فعالیت های شهری و بهبود شرایط اقتصادی شهر که نتیجه بهبود امر تجارت در سطح شهر می باشه و افزایش آگاهی مردم از پروسه های شهری و هم اینکه امکانات شهر، به طور خودکار کیفیت زندگی مردم رو به بهتر شدن می ذاره.
  4. اقتصاد

  5. سرویس دهی یه مرحله ای به شهروندان: با تعریف مناسب ارتباطات شهری به وسیله فناوی اطلاعات و هم اینکه الکترونیکی کردن اونا دیگه نیاز به مراجعه های پی در پی به ادارات و سازمان های جور واجور جهت انجام کارا وجود نخواد داشت، بلکه تموم پروسه لازم واسه انجام یه کار در شهر به یه فعالیت کاهش پیدا می کنه.
  6. تقویت رقابت تجاری شهر و ایجاد فرصتهای تجاری بیشتر به وسیله تجارت الکترونیک: الکترونیکی کردن پرداخت ها و دریافت ها و هم اینکه آگاهی سریع تجار از پتانسیل های موجود در شهر، محیط رقابتی رو در میدون تجارت شهر تقویت می کنه.
  7. رابطه بهتر سازمان ها و بخش های جور واجور شهری: رابطه بهتر سازمان ها به شکل الکترونیکی با همدیگه و آسون کردن امر مکاتبات از راه اینترنت به وسیله زیرساخت‏های ایجاد شده در شهر الکترونیک، بهتر کرده می شه.
  8. دسترسی ۲۴ ساعته به خدمات شهری: ایجاد رابطه همیشگی شهروندان و تجار با شهرداری و برعکس، شهردار و مسئولان شهر رو هر چی سریعتر در جریان مشکلات و نواقص موجود در سطح شهر قرار میده و رفع عیوب شهر تسریع می شه.
  9. مشکلات

  10. افزایش مشارکت مردم در اداره شهر: ایجاد حس مشارکت، در نتیجه حق اعلام نظر در مورد شهر و هم اینکه رابطه مستقیم با شهردار باعث می شه که شهروندان خود رو در قبال شهر و جامعه ای که در اون زندگی می کنن مسئول بدونن و در نتیجه تموم تلاش خود رو در جهت ایجاد یه جامعه بهتر بکار بندند.
  11. کاهش ترافیک شهر با در نظر گرفتن کاربرد اینترنت در فعالیت های شهری شهروندان: به کار گیری اینترنت در انجام فعالیت های شهری شهروندان باعث می شه شهروندان از منزل فعالیت های خود رو مدیریت کنن و نیاز به مراجعه فیزیکی به سازمان ها نداشته باشن. این باعث کاهش ترافیک شهری می شه.
  12. کاهش آلودگی هوا با کم شدن ترافیک شهری: کاهش ترافیک بوجود اومده در نتیجه افزایش به کار گیری اینترنت در انجام فعالیت های شهری کاهش آلودگی ایجاد شده به وسیله اتومبیل ها در سطح شهر رو در بر داره.
  13. هم جهت سازی سرمایه گذاری ها با نیازای شهروندان و شهر: از اونجا که در هر سازمانی مشتری مهمترین عنصر می باشه و باید به نیازای اون توجه وافر معطوف شه، در صورتی که به شهر به عنوان یه سازمان بزرگ نگاه کنیم شهروندانی که واسه این سازمان بزرگ حکم مشتری رو دارن باید مورد توجه قرار گیرند. از طرفی شهر الکترونیک امکاناتی رو جفت و جور می آورد که آگاهی پیدا کردن از نیازای شهروندان آسون کردن می شه. پس خیلی راحت می توان سرمایه‏گذاری های شهری رو در جهت برطرف کردن نیازای حاضر شهروندان به کار بست و از سرمایه گذاری های اضافی در نقاطی که به اونا احتیاجی نیس دوری کرد.
  14. سرمایه گذاری

  15. تسریع در برطرف شدن مشکلات ایجاد شده در شهر با رابطه مستقیم شهردار با شهروندان: رابطه مستقیم شهروندان با شهردار و مسئولین شهر باعث می شه که مشکلات شهری هرچه سریعتر به گوش مسئولین برسه و اونا در جهت رفع اونا اقدام کنه.
  16. صرفه جویی در وقت و انرژی: با افزایش به کار گیری اینترنت در انجام الکترونیکی کارا، دو عامل مصرف وقت و انرژی تا حد زیادی کاهش پیدا می کنه.
  17. جلوگیری از سرمایه گذاری بیشتر روی روش های قدیمی اداره شهر: زیرساختهای ایجاد شده به وسیله شهر الکترونیک باعث می شه که سرمایه گذاری های آینده شهر بر مبنای زیرساختهای نوین صورت بگیره و از سرمایه گذاری بیشتر روی روش های قدیمی دوری شه.
  18. ایجاد زیرساخت لازم واسه پیشرفت آینده شهر: کاملا معلومه که با وجود یه زیرساخت مناسب که به وسیله شهر الکترونیک ایجاد شده، پیشرفت آینده شهر نیاز به زیرساختهای جدید ندارن.
  19. کاهش فساد اداری: انجام امور اداری به شکل الکترونیک، از مشکلات و اغتشاشاتی که در امور اداری هست تا حد زیادی کم می کنه و این به این دلیله که در این حالت دیگه شهروندان به شکل مستقیم به کارمندان ادارات در انجام کارای خود نیاز ندارن، بلکه تموم روند های لازم طبق قوانین به وسیله خود شهروندان صورت می گیرد.
  20. افزایش نظم در فعالیت های شهر با بهره گرفتن از سیستم اطلاعاتی کامل: تعریف دقیق فعالیت های شهری موجب افزایش نظم در فرایندهای شهری می شه.
  21. افزایش سطح آگاهی عموم: افزایش آگاهی مردم از شرایط شهر و هم اینکه رابطه نزدیک با شهر الکترونیک باعث بهتر شدن سطح آگاهی مردم از محل زندگی خود می شه.
  22. درآمد ثابت شهری با بوجود اومدن یه سیستم با ثبات گردش پول در جامعه: با ایجاد سیستم های پرداخت مالیات، جرائم و قبوض به صورت روی خط باعث می شه که تاخیرات ایجاد شده در پرداخت ها به این صورت از بین بره و در نتیجه به یه درآمد باثبات واسه شهر منتهی شه.
  23. نشر فرهنگ و عقاید: افزایش اطلاعات موجود توریستی مثل رسومات و روش زندگی در شهر و چیزای دیگه ای به جز اینا روی شبکه جهان گستر اینترنت باعث نشر فرهنگ و عقاید شهر خواهد گشت.

۲۱- مدیریت و نظارت واحد شهری: با قرار گرفتن سیستم های کامل در شهرداری الکترونیک، از فعالیت های موازی، بی نظمی و مشکلات جلوگیری می شه و  و تموم فعالیت ها تحت نظارت مدیریت واحد صورت می گیرد.

با در نظر گرفتن مباحث مطرح شده و گسترش رو به رشد به کار گیری فناوریهای ارتباطی و اطلاعاتی در سطح شهرها هم جهت با مدیریت بهینه شهری و سرویس دهی بهتر، در این بخش چند نمونه از کاربرده های فناوریهای ارتباطات و اطلاعات در سطح شهر مورد بررسی قرار می‏گیرد.

 ۲-۹-۱-  سرویس ردیابی با GPS

یکی از سیستمهایی که امروزه در شهرهای دنیا هم جهت با مدیریت بهینه امور شهری مورد استفاده قرار می‏گیرد، ردیابی لوازم حمل و نقل به کمک GPSه. به زبون ساده، سیستم ردیابی با GPS سیستمیه که به کاربر خود این امکان رو می‏دهد که موقعیت دقیق یه وسیله، یه فرد و یا بقیه دارایی‏ها یا تجهیزاتی که به GPS مجهز شده‏ان رو تعیین کرده و هم اینکه اطلاعات موقعیت مکانی رو در فواصل وقتی مشخص ذخیره کرد. خدمات قابل ارائه به وسیله سیستم ردیابی با GPS در سه دسته قرار می‏گیرند.

۱- مدیریت ناوگان حمل و نقل عمومی: یکی از اصلی‏ترین موارد به کار گیری این سیستم‏ها، مدیریت ناوگان حمل و نقل عمومی (تاکسی، اتوبوس، …) است که کمک زیادی در جهت انجام بهینه وظایف سازمانهای مربوط به این موضوع از جمله پلیس و شهرداری می‏کنه. به کمک این سیستم می‏توان با نظارت کامل بر چگونگی کارکرد بخش‏های جور واجور مجموعه حمل و نقل عمومی، مسائل و مشکلات و رقابت‏های موجود رو که دلیل نبود کارکرد بهینه سیستم حمل و نقل می‏شن خیلی راحت شناسایی کرد  و در جهت رفع اونا اقدام کرد. مسائلی مثل آگاهی سریع از خرابی وسائل نقلیه عمومی، تعداد فعال در هر لحظه، سرعت و راه حرکت، توقف‏های غیرضروری و طولانی و … که اثر مستقیم بر کارایی سرویس‏دهی دارن از جمله قابلیتهای این سیستما هستن. هم اینکه از این سیستم می‏‏توان در جهت کمتر شدن مشکل ترافیک و نظارت دقیق بر حسن انجام وظایف محوله به سیستم ناوگان حمل و نقل عمومی استفاده کرد.

۲- مدیریت دارایی‏ها: نظارت بر فعالیت‏ها و سرویس های داده شده به وسیله ماشین‏آلات و لوازم شهرداریها به کمک این سیستم ممکن می‏شه. (در ایران مثل این وظایف رو دوش سازمان موتوری شهرداری هستش) اینطوری می‏توان به صورت لحظه‏ای از وضعیت لوازم و ماشین‏آلات اطلاع کسب کرد.

۳- سرویس‏های ایمنی شخصی: سرویس‏هایی مثل ردگیری کودکان، سالمندان و حتی دارایی‏های شخصی آدما به عنوان سومین کاربرد سیستم ردیابی با GPS شناخته می‏شه. شهرداری‏ها می‏تونن با ایجاد بسترهای لازم واسه سرویس‏هایی مثل این به سرویس دهی به شهروندان بپردازند.

 

۲-۹-۲- سیستم اطلاعات جغرافیایی

سیستم اطلاعات جغرافیایی واسه جمع‏بیاری، ذخیره و موشکافی داده‏هایی استفاده می‏شه که موقعیت جغرافیایی اونا یه مشخصه مهم و اصلی حساب می‏شه و یا طوری با موقعیت جغرافیایی در رابطه هستن. یعنی سیستم اطلاعات جغرافیایی عبارتست از یه مجموعه رایانه‏ای خاص که توانایی‏های جمع‏بیاری، ذخیره‏سازی، مدیریت، بازیابی، تغییر، تحلیل، مدل‏سازی و نمایش اطلاعات مکانی و غیر مکانی رو داره. [Turban, 2001, p45]

در سیستم های اطلاعات جغرافیایی واسه هر پدیده جغرافیایی دو مسأله مد نظره: پدیده چیه؟ در کجا قرار داره؟

چون حجم داده های جغرافیایی خیلی زیاده، بنابر این قدرت سیستم های اطلاعات جغرافیایی, یه عامل حیاتی در بررسی این داده ها حساب می شه. حجم داده های جغرافیایی به خاطر این که ممکنه با صدها یا هزاران نوع آسیب سروکار داشته باشیم، و صدها نوع مشخصه به یه آسیب نسبت داده شن خیلی زیاده. این اطلاعات ممکنه به صورت نقشه، جداولی از داده ها و با فهرست هایی از اسامی یا نشانی ها باشن. کارکردن با این حجم زیاد داده ها با روشای معمولی و غیر کامپیوتری بسیار مشکل و وقت گیر, در بعضی موارد حتی غیر ممکنه اما وقتی که همین داده ها وارد یه GIS می شن، می توان خیلی راحت شکل های جور واجور پردازش ها و موشکافی ها رو با صرفه جویی در هزینه و زمان روی اونا انجام داد.

برنامه های GIS الان در مورد های زیر از کاربرد بزرگی بهره مند هستن:

  • سیستمای اطلاعات گردشگری
  • مشاهده روابط داخلی داده های آماری زمین منبع
  • پیدا کردن محل های خاص (مثل فروشگاه ها، زمینه های ورزشی و …)
  • سیستم اطلاعات ترافیک

تنها محققان علوم زمین به داده‏های مکانی و تحلیل اونا نیاز ندارن، بلکه برنامه‏ریزان شهری به کمک GIS می‏تونن به کامل‏سازی اطلاعات لازم در مدیریت شهر بپردازند. کامل‏سازی اطلاعات مربوط به لوازم زیرزمینی مثل لوله کشی های آب، برق ، فاضلاب، لوازم و کابلهای مخابراتی، گاز و مترو، اطلاعات پراکندگی مکانی شکل های جور واجور جرائم شهری، پراکندگی مریضی‏ها، پخش مکان‏های تجاری و پراکندگی فروشگاه‏ها و مکان‏های تجاری از جمله اطلاعاتی هستن که به شکل سیستم‏های اطلاعات جغرافیایی به تصمیم گیری بهتر در برنامه ریزی و مدیریت امور شهر کمک می‏کنه. [بارو، ۱۳۸۴، ص ۸]

[۱] GPS Tracking

[۲] Geographic Information System (GIS)

Previous post:
Next post: