چه کلمه هایی از ایران به غرب راه پیدا کردند؟

باحال و خواندنی

به وقت سال ۲۰۱۶میلادی در میان سیل کلماتی که هر روز از زبانای خارجی به زبون فارسی راه پیدا می کنن این بار به سراغ کلماتی رفتیم که از زبون فارسی به زبانای دیگه صادر شدن.

مجله مهر :«نون داغ،شکلات داغ»آخرین عبارتی بود که فرهنگستان زبون و ادب فارسی اون رو جایگزینی واسه «نوتلا بار»در نظرگرفت که سر و صدای زیادی رو هم به پا کرد و واکنشای زیادی رو به دنبال خودش داشت. بعضیا همیشه فکر می کنند در مقابل هجمه زیاد کلمات خارجی واسه مواظبت از زبون فارسی حتما باید به فکر کلمات برابر بود و از طرفی گروهی هم هستن که با معادلسازی این واژه ها اونم به این شکل و شمایل مخالف ان. اما نکته مهم اینجاس که برخلاف تصور بیشتر ما این مبادلات بین زبانی همیشه یه جریان یه طرفه نیس و در کنار کلمات وارداتی از زبانای جور واجور کلماتی هم که از زبون فارسی به زبانای دیگه صادر شدن کم نیستن. در گزارش زیر به سراغ کلماتی در زبون انگلیسی رفتیم که ریشه ای فارسی دارن کلماتی که از اینجا به اون طرف مرزها رفته ان و برگشته ان و حالا خودمون هم باور نمی کنیم که خاستگاه شون روزی از همین زبون فارسی خودمون بوده.

Sugar/شکر

خود واژه شکر در زبون فارسی از زبون سنسکریت ریشه گرفته بعدا از زبون فارسی به عربی با عنوان«سکر» و از عربی به اروپا و بعد به زبون انگلیسی راه پیدا کرده.

Orange/نارنگ

این کلمه در زبون انگلیسی که معنی پرتقال و رنگ نارنجی میده قبل اینکه به این زبون راه پیدا کنه از کلمه نارنج در عربی و نارنگ یا همون نارنگی خودمون در فارسی گرفته شده که ریشه اون در زبون سنسکریته.

Candy/قند

تلفظ کلمه candyیا همون شکلات انگلیسی رو اگه در نظر بگیرین اونم با احتساب اینکه در زبون انگلیسی تلفظ حرف قاف کار خیلی راحتی به نظر نمیاد از کَندی گفتن هم می شه به نزدیکی تلفظ اون با اصل کلمه «قندی»در فارسی که معنی چیزای شیرین رو میده فهمید.

Lemon/لیمو

این میوه از قرن ۱۵میلادی به انگلستان وارد شده اما قبل از اون،کلمه لیمو در زبانای دیگری مثل ایتالیایی، فرانسوی ،اسپانیایی هم ورود کرده، طبق اطلاعات موجود ریشه اون از زبون فارسی گرفته شده و از اونجا به جاهای دیگه راه پیدا کرده. به خاطر همین از این به بعد وقتی کافی شاپ میریم و می خوایم به جای سفارش دادن شربت آبلیمو با لهجه غلیظ لیموناد سفارش بدیم زیاد هوای خارجی بودن برمان نداره چون این واژه از بن یه واژه خودمانیه.

Sandal/صندل

خیلی هامون وقتی می خوایم از جانشین صندل به جای واژه دمپایی استفاه کنیم تا بلکه با این جایگزینی شکل وشمایل و شخصیت بیشتری به پاپوشمان ببخشیم تصورمون اینه که صندل یکی از همون واژه های فرنگیه که از کشورای دور و بر به زبونمون ورود پیدا کرده. خواستیم بگیم در بین به کار گیری این واژه اصلا خودتون رو واسه به کار گیری یه واژه خارجی سرزنش نکنین چون صندل یه واژه به طور کامل پارسیه که بعد از فرستان به یه زبون خارجی هنوزم اصالت آریایی خودشو حفظ کرده.

Kiosk/کوشک

کیوسک یا دکه جفتش واسه ما فرقی نمی کنه هر دو فارسی ان. چون کیوسک جزو کلمه هاییه که ریشه ایرونی داره و از کلمه«کوشک»در زبون فارسی یا در فارسی میونه از «گوشه»گرفته شده.کلمه کوشک در معماری ایرونی به اتاقکایی گفته می شده که در مکانای عمومی قرار می گرفتن و فروشنده کالا یا ارائه دهنده اطلاعات در اون قرار می گرفته و مشغول خدمات رسانی می شده. کوشک کلمه ایه که از زبون فارسی به اروپا رفته و بعد از گشت و گذار و تغییرات انجام شده دوباره با تلفظ«کیوسک»به آغوش وطن برگشته.

Bazaar/بازار

این کلمه هم دیگه ساختار و تلفظش به گونه ایه که احتیاجی به معرفی یا توضیح و گسترش نداره. این کلمه از زبون پهلوی گرفته شده. علاوه بر ایران در مناطقی مثل بخشایی از خاورمیانه،آفریقا و اروپا از کلمه بازار در زبانشون استفاده می کنن.که اصل تلفظ خود بازار«وازار» در زبون فارسی میونه و«واچار» در فارسی باستان بوده.

Pajamas/پا جامه

حکایت این کلمه هم مثل صندله اینکه خیلی موقعا واسه شخصیت دادن به شلوارهای راحتی در منزلمون به جای به کار گیری کلمه زیر شلواری از پیژامه استفاده می کنیم و باز خیال می کنیم که از یه واژه انگلیسی استفاده کردیم در حالی که از پایه کلمه پیژامه یه واژه فارسیه.ماجرای این کلمه به این شکله که واژه«پا جامه»بعد از اینکه از زبون ما به زبون انگلیسی و فرانسوی راه پیدا کرد تلفظش از«پاجامه» به «پیژامه»تغیر پیدا کرد و دوباره با همین تلفظ جدید به زبون فارسی برگشت.

Jungle/جنگل

کلمه جنگل جزو کلمه هاییه که ریشه اون از زبون سنسکریت که زبون قدیم آریاییان بوده گرفته و نسل به نسل منتقل و از اون به زبانای دیگه صادر شده.

Chemical/کیمیا

این واژه هم از کلمه کیمیا در زبون فارسی گرفته شده. با اینکه خاستگاه کلمه کیمیا از بین النهرین و هند بوده و حتی بعضی ریشه اون رو واسه یونان باستان هم می دونن اما چیزی که درباره کیمیا هست اینجاس که علم کیمیا از ایران برخاسته و بعد از اون و از راه سرزمینای عربی به اروپا راه پیدا کرده و حتی علاوه بر زبون انگلیسی، کلمه شیمی در فارسی رو فرانسوی شده خود واژه کیمیا می دونن.

Devil/دیو

Devilدر انگلیسی یا همون شیطان به زبون خودمون طبق گفته بعضی از کارشناسان ریشه در زبون اوستایی داره و از واژه دیو در زبون فارسی باستان گرفته شده.

Caravansary/caravan/کاروانسرا

سراپای این دوکلمه هم به طور کامل داد میزنن که واژه هایی وطنی هستن که هر دو کلمه کاروان و کاروانسرا کلماتی ان که از زبون پهلوی گرفته شدن.

Saffron/زعفران

کلمه زعفران هم یکی دیگه از همین کلمه های صادراتیه که با در نظر گرفتن سابقه ایران در کشت زعفران از زمانای قدیم، استفاده نشدنش در زبانای دیگه جای تعجب داشت.

زندگینامه میلیونرهای خودساخته

فواید گوش دادن به موسیقی واسه بدن

خبرگزاری مهر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *