چگونه استعداد را شکوفا کنیم؟

چگونه استعداد را شکوفا کنیم؟

استعداد

هممون فرد یا آدمایی رو می شناسیم که از نظرمون باهوش و بااستعداد هستن. از عالم موسیقی و ورزش گرفته تا دنیای سیاست و اقتصاد و زمینه های دیگه، همیشه کسائی بودن که سرآمد بقیه بوده و با استعداد و مهارت هاشون تشویق ما رو برانگیخته ان، اما این استعداد ذاتیه و یعنی آدما با استعدادهای خاصی به دنیا میان؟ این سوال از دوران فلاسفه یونان باستان مطرح بوده و آدمایی چون افلاطون و ارسطو دیدگاه هایی در این مورد ارائه دادن.

بنابه باور افلاطون، ما آدما با توانایی و مهارتای خاصی متولد میشیم که از اول و در اول تولد در وجودمون نهفته هستن، اما ارسطو به یادگیری و تمرین زیاد و این که هرکی با همت و تکرار می تونه در کاری مهارت پیدا کنه به فکر بود. امروزه محققان با بررسیای زیاد به این نتیجه رسیدن که استعداد ذاتی بوده و درون ژنامون نهفته، اما کشف و پرورش اون اکتسابیه. درحقیقت استعداد توانمندی طبیعیه که در شکل و اندازه های جور واجور دیده می شه و از یکی به یکی دیگه فرق داره. بعضی از افراد در مورد جسمی و یه سریای دیگه در مورد فکری از توانایی مناسبی بهره مندند، اما سرچشمه های استعداد مکانای اسرارآمیزی هستن که در شکوفایی افراد تاثیراتی باورنکردنی می ذارن تا جایی که می تونیم نمونه هایی از شکوفایی استعداد در آدمایی ببینیم که حتی باور نمی کردیم، اینجور استعدادی داشته باشن. مثلا خیلی مواقع تماشاگر هستیم که فردی از یه کشور کوچیک و بدون امکانات عالی تو یه مسابقه بین المللی حاضر شده و بهترین مقام رو بدست می آورد یا شخصی از دورترین داهات به بهترین و معروف ترین نویسنده جامعه اش و حتی دنیا تبدیل می شه.

هوش از نگاه علم

اگه بخوایم به این بحث از نگاهی علمی تر نگاه کنیم، باید بگیم که محققان در سلولای عصبی بدن یه جور نارسانای عصبی به نام غلاف میلین پیدا کردن که وظیفه اش افزایش سرعت پیامای عصبی در طول رشته های عصبی و نگهداری سلولای عصبیه.

بعضی عصب شناسا فکر می کنن که این غلاف به آدم در به دست آوردن مهارت ها کمک می کنه. هر کدوم از مهارتای آدم چه بازی بیسبال و چه نوازندگی از راه زنجیره ای از رشته های عصبی که حامل ضربه های الکتریکی هستن به وجود اومده. نقش مهم غلاف میلین در پوش,ندن این رشته های عصبی، درست مانند عایق پلاستیکی دور سیمای مسیه و با جلوگیری از نشت ضربه های الکتریکی به بیرون، ارسال پیامای عصبی رو قوی و سریع تر می کنه. وقتی ما با تمرین و تکرار تعداد ضربه های الکتریکی رو بالا می بریم، غلاف میلین چند لایه به دور رشته های عصبی میکشه و هر لایه جدید، مهارت و سرعت فرد رو کمی بالاتر می بره. پس میشه گفت «غلاف میلین کلفت تر، عایق بهتر و در نتیجه کارکرد و تفکر عالی و دقیق تر فرد.»

پس هر قدر براش زمان و انرژی صرف کنین و تعداد ضربه های الکتریکی رو زیاد کنین، غلاف میلین زیاد شده و به شکل مهارت در کاری خود رو نشون میده و دقیقا واسه همینه که بعضی از مربیان ورزشی فکر می کنن ۱۰ هزار ساعت تمرین، می تونه از فردی آماتور تو یه رشته ورزشی، یه قهرمون بسازه.

پس حتی اگه در چیزای استعداد ذاتی ندارین، اما خیلی دوست دارین در اون مهارت به دست بیارین، اول اونو به طور درست بیاموزید و بعد تا می تونین تمرین کنین: «کار نیکو کردن از پر کردنه.»

استعدادهای نهفته

بعضی وقتا آدمایی رو می بینیم که با تمرین و صرف وقت و انرژی کمتری نسبت به بقیه در کاری مهارت پیدا میکنن و به قولی می گن «ره صدساله رو یه شبه طی کرده.» این دقیقا همون استعدادیه که در وجود هرکی نهفتهه. این افراد فقط با داشتن استعدادی ذاتی، با تمرین کمتر به مهارتی می رسن که ممکنه یه فرد بدون داشتن استعداد اون کار خاص، با تمرین زیاد به مهارت لازم دست پیدا کنه. پس اگه می خواین با زحمت کمتر و سرعت بیشتر در کاری مهارت پیدا کنین استعدادهای نهفته تون رو پیدا کرده و با پرورش اونا به مقصودتان برسین.

کشف استعدادهای نهفته

آدم بیشتر مواقع در درک وجود خود و احساسات واقعیش عاجزه و نیاز به کمک داره چه برسه به شناخت تواناییا و استعدادهای ذاتی اش. واسه شناختن استعدادهای مخفی تون چند روش پیشنهاد می شه:

۱. ذهن تون رو به روی تموم مسیرها باز کنین. واسه این که بتونین استعدادهایتان رو شناسایی کنین، باید تموم احتمالات رو تو ذهن تون درنظر بگیرین و به همه موارد توجه کنین. استعداد در شکل و اندازه های جور واجور هست. پس اگه مثلا بتونین احساسات بقیه رو بخونین، یه جور استعداد بسیار به درد بخور حساب می شه که وقتی به کارتون میاد. پس هیچ نوع استعدادی رو دست کم نگیرید.

۲. به گذشته نگاه کنین. وقتی که شروع به تحقیق و جستجوی استعدادهایتان می کنین، بهتره نگاهی به گذشته و کارایی که انجام داده یا از اونا لذت بردین بندازین:

ـ توجه به چگونگی دوران کودکی تون و این که کدوم کار رو بیشتر از همه دوست داشته و انجام می دادین در کشف استعدادها مهمه. بعضی وقتا این روش می تونه در پیدا کردن عمیق ترین استعدادهایمان به ما کمک کنه. به سرگرمیایی که در کودکی به اونا می پرداختید یا حتی خودتون ایجاد می کردین خوب فکر کنین. به کارایی که بهتر از بقیه انجام می دادین خوب فکر کنین.

ـ می تونین به کارایی که در گذشته واسه عبور از یه مشکل انجام دادین فکر کنین. به وضعیت مشکلی که مجبور بودین از سر بگذرونین فکر کنین. لحظات سخت زندگی می تونن استعداد و مهارتای مخفی مون رو رو کنن.

۳. به چیزی که حال می کنین فکر کنین. کارایی که از انجام دادن اونا حال می کنین می تونه استعداد شما رو شکوفا کنه. به اونا فکر کنین و این که کسی در مورد اون موارد شما رو تشویق کرده یا واسه انجام اون کار خاص از شما کمک خواسته س؟ ممکنه اون کار خاص رو استعداد خود ندونین، اما:

ـ اگه هنگام انجام دادن اون کار متوجه گذشت زمان نشده باشین، ممکنه اشاره ای به استعداد شما در اون کار داشته باشه.

ـ اگه در مورد اون با علاقه فراوون صحبت می کنین و اصرار دارین خونواده تون بدونن چقدر براتون مهمه، بازم میشه نشونه ای از استعدادتون در اون کار باشه.

۴. توانایی هاتون رو آزمایش کنین. بین کاری که دوست دارین و کاری که در انجام دادنش خوب هستین، فرق بسیاری هست. شما ممکنه فکر کنین فقط درکارهای مورد علاقه تون، استعداد دارین، اما بعضی وقتا پیش میاد در کارایی که دوست ندارین یا حتی به اونا فکر هم نکردین، استعداد داشته باشین. پس به هر چیزی فکر کنین و بعضی وقتا بعضی از کارا رو تجربه کنین و توانایی تون رو آزمایش بزنین.

۵. به موفقیتاتون فکر کنین. به گذشته و وقتی که در کاری موفق بودین فکر کنین، لحظاتی که به خودتون افتخار می کردین. شاید بتونین بعضی از استعدادهایتان رو شناسایی کنین.

ـ مثلا ممکنه وقتی در محل کارتون تونسته اید امور دفتری رئیس تون رو خوب مرتب کرده باشین. توانایی سازماندهی استعداد بسیار مفیدیه.

۶. داستان زندگی تون رو بنویسین. این تمرین نه فقط به شما کمک می کنه استعدادهایتان رو شناسایی کنین بلکه در پیشرفت اونم موثره. هنگام نوشتن مسائل مربوط به زندگی تون از گذشته تا الان، میفهمید که در کجای زندگی تون قرار دارین و مواردی که براتون مهم بودن و هم اینکه استعدادهای فراموش شده تون رو به یاد میارید.

۷. از بقیه سوال کنین. نظرات بقیه در مورد استعدادهایتان رو حتما در نظر داشته باشین. بعضی وقتا بقیه نقاط ضعف و قوت مون رو بهتر از خود ما تشخیص میدن. با در نظر گرفتن اونا می تونین بعضی از استعدادهای خود رو بشناسین.

۸. در کلاسای آموزشی مورد علاقه تون شرکت کنین. اگه موضوعی نظرتون رو جلب می کنه و احساس می کنین می خواین در اون مهارت به دست بیارین، در کلاسای مربوط به اون شرکت کنین. با کسب اطلاعات و آگاهی بیشتر از اون سوژه میفهمید که در اون موضوع خاص استعداد دارین یا خیر و اگه هم استعداد داشتین با وجود آموزشای لازم در کلاس می تونین استعدادهایتان رو پرورش بدین.

۹. از انجام دادن کارای سخت استقبال کنین. وقتی در محیط زندگی بسیار راحت و راحت ای باشیم نمی تونیم چیزی بیشتر یاد بگیریم و همیشه در همون دنیای بسته و منطقه امن و آسایش مون باقی می مونیم، اما اگه یاد بگیریم با دردسرها و سختیای متفاوتی روبه رو شیم، به مرور به استعدادهای ذاتی و مخفی مون هم اطلاع کامل پیدا می کنیم.

رمزگشایی

محققان با بررسی افراد دارای ضریب هوشی بالا و استعدادهای جورواجور و هم اینکه توجه به حقیقت وجود استعداد در آدم به این نتیجه رسیدن که افراد با استعداد که در کاری مهارت عجیبی دارن به وجود یه جور کارکرد روانشناختی که شامل الگوهای تمرینی واسه ایجاد یه مهارته، فهمیدن. این افراد با شناخت این الگوها و به کار گیری شون صاحب مهارتی می شن که یادگیری با اون سرعت پیدا می کنه. در واقع باید گفت اونا می دونن رمز استعداد رو چیجوری کشف کنن.

چیجوری سلامت روحی خود رو افزایش بدیم؟

چیجوری بر ذهن خود مسلط شیم؟

جام جم آنلاین روانشناسی