حق زارعانه در شكل بهاي مرغوبيت:/پایان نامه درباره حق زارعانه

حقوق زارعانه در شكل بهاي مرغوبيت و آماده سازي

حقوق زارعانه در شكل بهاي مرغوبيت و آماده سازي و ايجاد آثار مادي حقوق زارعانه گاهي مواقع در شكل آثار مادي و فعاليت هایي كه زارع در روي زمين زراعي براي آباد كردن يا آباد نگه داشتن زمين (احيا و استمرار احيا) مي باشد و عرف براي آثار موصوف نيز ارزش قائل مي باشد و در عرف مناطق مختلف تحت عناوين دسترنج رعيتي يا حق جور يا حق آب و گل و حق زارع مورد پذيرش واقع گرديده است . مثلاً در يزد و كرمان رايج است كه طبق عرف محل اگر مالك زارعي را از ملك زراعي اخراج كند بايد به او عوض بدهد و اين عوض يا دسترنج در برابر كاري است كه او در مدتي كه زمين را در تصرف داشته انجام داده است در كرمان هنگام اخراج زارع از ملك مي بايست بهاي شخم و دسترنج كارهايي كه براساس عرف آبدار ، باردار و كشت دار ناميده مي شوند را به وي پرداخت نمايد يا در خراسان زارع پس از كشت و كار بر روي زمين نزديك ده را ترك گويد مالك دسترنج كاري را كه او بر روي زمين انجام داده است پرداخت مي كند يا زارع زمين را به ديگري بدهد كه در اين صورت مبلغي را از او مي گيرد يا در آذربايجان حق جور كه قبلاً در خصوص آن گفته شد به شكل عوضي كه در قبال اخراج صاحب حق از ملك توسط مالك به وي پرداخت مي گردد و يا بهايي كه در قبال انتقال آن از طرف صاحب حق و شخص ثالث دريافت مي نمايد همچنين در عناوين و تعابيري ديگري نيز در عرف موصوف استفاده گرديده است مانند حق طناب دار يا حق چند يا حق كارافه در برخي از مناطق شمال كشور وجود داد يا حق عملكرد كه شامل بهاي مرغوبيت و احيا و عمران زمين مي شود و همچنين حق كشت و كار زراعي كه همگي عناوين موصوف تحت عنوان حقوق زارعانه در عرف مناطق مختلف مورد پذيرش قرار مي گيرد همچنين در برخي از مناطق كشور تحت عنوان حق زارعانه هنگام تخليه ملك بهاي زه كشي يا كانال سازي زمين يا حفر چاه يا قنات را به زارع پرداخت مي نمايد. [1]

 بند چهارم :حقوق زارعانه در شكل سهمي از زمين زراعي

عرف موجود در خصوص حقوق زارعانه گاهي مواقع به شكل ديگري نيز ظاهر مي شود و آن هم عبارت است كه تملك بلاعوض درصدي از زمين پس از چندين سال زراعت مستمر و متوالي و آباداني زمين كه در هنگام تخليه ملك، مالك مي بايست درصدي از زمين را به زارع تحويل و به تملك وي درآورد كه در اين خصوص ذكر چند نمونه عملي خالي از لطف نمي باشد.

در بعضي از مناطق استان چهار محال و بختياري از جمله شهركرد در خصوص حق زارعانه بدين منوال عمل مي گردد كه بين زارع و مالك توافق مي شود كه مالكين در هنگام تخليه ملك در قبال حق زارعانه بعضاً درصدي از ملك را كه بين 15 تا 25 درصد، بسته به ميزان و مدت تصرف، به زارعين واگذار مي گردد. با تحقيق محلي صورت گرفته در يك نمونه بين جمعي از مالكين مزرعه شوربومي شهركرد بدين گونه توافق گرديده است كه بين مالكين و زارعين مزر عة شوربومي مقرر مي گردد در صورتي كه اراضي مزرعة موصوف در محدودة طرح كمربندي شهر قرار گيرد پس از تغيير كاربري و تفكيك اراضي موصوف 15 درصد از اراضي تغيير كاربري يافته يا قيمت آنها به منظور كسب رضايت ايشان به آنها واگذار گردد به گونه اي كه در پرونده اي كه از ناحيه احدي از مالكين مزرعه موصوف به طرفين متصرفان آن به خواسته خلع يد يك حبه مشاع از 96 حبه مشاع از اراضي مزرعه مزبور مطرح شده است پرونده در شعبة دوم دادگاه عمومي شهركرد مورد رسيدگي قرار گرفت و خواندگان در قالب دعواي تقابل مطالبة حقوق زارعانة خود را نمودند كه دادگاه ضمن صدور حكم مبني بر خلع يد مبادرت به صدور حكم در راستاي خواستة تقابل خواندگان نيز نمود و دعواي ايشان را مورد پذيرش قرار داد. [2]

[1] –  همان، ص 520.

[2] –  علی خسروی، پیشین، ص 117.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسي حق زارعانه در قوانين موضوعه و منابع فقهي

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *